Wie vandaag de dag een robot bouwt, begint met software. Robots bewegen, leren en reageren, vaak in omgevingen waar ook mensen werken. Dat vraagt slimme algoritmes en kleine, lichte en veilige aandrijvingen. Waar de hardware voor veel industriële robotica inmiddels een commodity is geworden, verschuift de innovatie naar integratie. Maxon positioneert zich steeds nadrukkelijker in dat grensgebied tussen hardware en software.
‘We praten nu mee in het ontwerp, niet pas na de bestelling’
‘Tien jaar geleden moesten robotbouwers bijna alle onderdelen nog zelf maken’, zegt Mario Mauerer, global business development manager robotics bij maxon. Hij kan het weten, want tot twee jaar geleden werkte hij nog als hardware-cto bij het Zwitserse ANYbotics, waar hij vierpotige robots ontwikkelde. ‘Batterijen, sensoren, camera’s, rekenkracht waren destijds nauwelijks nog beschikbaar voor robottoepassingen. De afgelopen jaren is het toelevernetwerk echter in rap tempo volwassen geworden. Nu kun je alles kant-en-klaar kopen.’
Niek Wesseldijk (maxon): ‘We zien een versnelling. Iedereen werkt aan robots – in landbouw, semicon, medische toepassingen. En ze willen betrouwbare partners aan boord.’
Die verschuiving brengt de ontwikkeling van een eigen robot binnen bereik van heel wat niet-specialisten. ‘Veel bedrijven willen hun eigen robot ontwikkelen, toegesneden op hun proces’, ziet Mauerer. ‘Maar het is ingewikkeld om een actuator te bouwen. Je krijgt te maken met allemaal disciplines die elkaar beïnvloeden: elektronica, vermogenselektronica, lagers, smering, versnellingskasten, firmware. Bovendien moet het geheel veilig, compact en betaalbaar zijn.’ Precies in dat domein laat maxon zijn meerwaarde zien. ‘Wij hebben al die kennis in huis.’
Modulegedreven
De klassieke industriële robotarm is behoorlijk uitgeëvolueerd, stelt Mauerer: ‘Die markt is oud, kostengedreven en gestandaardiseerd. Robots die vastgeklonken aan de fabrieksvloer auto’s lassen of dozen stapelen, werken prima, maar de nieuwe generatie robotsystemen beweegt vrij. Ze zijn licht, interactief, mensvriendelijk en batterij-aangedreven. Daar gelden andere eisen: veiligheid, efficiëntie, backdrivability. Dat vraagt een ander type aandrijving.’
Robotbouwers zijn tegenwoordig dan ook op zoek naar complete en direct toepasbare modules. ‘Vroeger verkochten we motoren, tandwielen en controllers apart. Nu leveren we geïntegreerde modules zoals compacte, geteste actuatoren, die klanten rechtstreeks in hun robot kunnen integreren. Daarmee besparen ze ontwikkeltijd en weten ze zeker dat alles naar behoren werkt.’
Vernuftige hardware
Een sprekend voorbeeld is de HEJ90, de High Efficiency Joint, waarmee maxon een Zwitserse innovatieprijs won. ‘Deze is ontstaan in samenwerking met mijn voormalige ANYbotics-team’, vertelt Mauerer. ‘Twee kilo zwaar, met motor, versnellingskast, elektronica, lagers en sensoren in één compacte behuizing. De constructie is robuust, de koppeldichtheid hoog. Zulke actuatoren zijn heel geschikt voor bijvoorbeeld humanoids en quadrupeds die jarenlang onder zware belasting moeten presteren.’
Het geheim zit in de besturing. ‘We hebben de complexiteit van de hardware naar de software geschoven’, legt Mauerer uit. ‘De controller corrigeert automatisch voor wrijving, tandwielverliezen en cogging. Via sensorfusie combineren we signalen van meerdere encoders om ze nauwkeuriger en ruisvrij te maken. Daardoor kan de hardware eenvoudiger en goedkoper worden, zonder aan prestaties in te boeten.’
Samengevat: ‘Je maakt de hardware simpel, de software slim. Dat is de enige manier om schaalbaar te blijven. Maar dat werkt alleen als je de hardware volledig begrijpt, tot in elk lager en elke winding. Software kan pas slim zijn als de fysieke basis klopt.’
Data in beweging…
Elke actuator in een robot genereert automatisch data: posities, koppels, snelheden, temperaturen. Die gegevens worden in maxons modules realtime gebruikt voor de besturing. ‘Daarnaast gebruiken klanten die data om hun algoritmes te trainen en simulaties te verbeteren’, zegt Mauerer. ‘Ze bouwen hun robots eerst virtueel om te leren hoe het systeem reageert. Daarvoor hebben ze een nauwkeurig actuatormodel nodig. Anders klopt de overstap naar de echte wereld niet.’
‘Wie sneller wil innoveren, zoekt bewezen bouwstenen’
Maxon levert zulke modellen mee, gebaseerd op de fysische eigenschappen van de aandrijvingen. ‘Zo kunnen klanten hun virtuele robots trainen met echte data. En zodra de robot draait, kun je die gegevens ook gebruiken voor onderhoud.’ Dat laatste doet maxon onder de naam MIND: een programma waarin het werkt aan voorspellende onderhoudsmodellen. ‘We vergelijken de actuele prestaties met referentiedata. Zo detecteren we vroegtijdig slijtage of afwijkingen in lagers of tandwielen. Dat maakt de robot veiliger en voorkomt stilstand. Voor onze klanten telt betrouwbaarheid vaak zwaarder dan prijs.’
Klanten kiezen ook bewust voor maxon vanwege die betrouwbaarheid, merkt Niek Wesseldijk, accountmanager bij maxon Benelux. ‘Een klant met een inspectierobot werkte eerst met Aziatische aandrijvingen. Het prototype functioneerde, maar hij durfde het niet aan voor het uiteindelijke product. Voor de robotoplossing moest namelijk een hele fabriek worden stilgelegd. Dan wil je echt niet dat de robot halverwege uitvalt, want dat kost kapitalen. Daarom is hij overgestapt naar maxon, omdat wij zekerheid kunnen bieden.’
…en de markt ook
In Nederland en Vlaanderen groeit de belangstelling voor robotica. ‘We zien een echte versnelling’, zegt Wesseldijk. ‘Hightech NL, NL Robotics, universiteiten, start-ups, studententeams, iedereen werkt aan robots. In de landbouw, de semicon, medische toepassingen. Het kennisniveau is hoog, de markt professioneel. En bedrijven zoeken partners die meedenken, niet alleen onderdelen leveren.’
Link magazine december 2025-januari 2026. Thema: Geld verdienen tijdens de hele lifecycle. Cover Christian Rood Leydenjar. Lees het artikel digital of vraag exemplaar op bij mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Maxon zet daarom in op meer zichtbaarheid. ‘We staan dit jaar voor het eerst op een roboticabeurs, organiseren webinars en houden in april de tweede editie van de Maxon Robotics Day.’ De nieuwe generatie actuatoren, zoals de HEJ-serie, wekt veel interesse. ‘Bedrijven willen kant-en-klare modules die ze direct kunnen gebruiken. Dat past bij de trend om ontwikkeltijden te verkorten. Wie sneller wil innoveren, zoekt bewezen bouwstenen.’
Van OK tot Mars
De toepassingen zijn divers. In de medische sector worden maxon-modules gebruikt in chirurgische systemen die op micronniveau bewegen, met ingebouwde redundantie voor maximale veiligheid. In agv’s vormen ze de wielaandrijving, inclusief rem- en veiligheidsfuncties. In magazijnrobots tillen en grijpen ze dozen met tientallen perfect gesynchroniseerde motoren. En in laboratoria bewegen ze pipetten en trays in DNA-analyseapparatuur. Ze zijn zelfs in de ruimte te vinden. ‘Er zijn meer dan honderd maxon-motoren op Mars’, weet Mauerer.
Die brede inzetbaarheid is geen toeval. ‘We hebben duizenden standaardcomponenten. De kunst is om daar slimme combinaties van te maken, zodat één platform meerdere markten bedient. Robotica is belangrijk, maar niet het enige focusgebied van maxon. We moeten ervoor zorgen dat onze basiscomponenten zo ontworpen zijn dat ze overal passen.’
Partner in motion
De overgang van losse componenten naar steeds meer geïntegreerde modules verandert ook maxons relatie met klanten. ‘Vroeger bladerden ze door de catalogus en bestelden motoren’, zegt Wesseldijk. ‘Nu praten we vroeg in het ontwikkelproces mee. We kijken samen welke prestaties, veiligheid, interface nodig zijn. Zo kunnen we sneller leveren en beter aansluiten op hun systeemarchitectuur.’
Daarmee schuift maxon op van toeleverancier naar ontwikkelpartner. ‘We hebben de complete keten in huis, van motor tot software. Klanten hoeven niet meer alles zelf te integreren; ze krijgen een getest systeem dat werkt en dat we kunnen doorontwikkelen als hun toepassing verandert.’
De Nederlandse markt leent zich goed voor die aanpak, vindt Wesseldijk. ‘We hebben hier veel kennisintensieve bedrijven die hun eigen technologie ontwikkelen, maar ook snel willen opschalen. Dan helpt het als je kunt bouwen op een partner die zowel hardware als software begrijpt.’ Maxon brengt zekerheid, vat hij samen: ‘Van aandrijving tot data, van ontwerp tot onderhoud. Alles wat beweegt, kunnen we laten werken. En steeds vaker doen we dat niet als leverancier, maar als partner in motion.’
