De faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek van de TU Delft heeft dr. Marilena Pavel benoemd tot hoogleraar Rotorcraft and Vertical Flight Aeromechanics. Met haar benoeming versterkt de universiteit haar positie op een vakgebied dat steeds belangrijker wordt voor de toekomst van de luchtvaart: verticaal opstijgende en landende vliegtuigen (VTOL).
Volgens Pavel bevindt de luchtvaart zich midden in een fundamentele transitie. Dankzij elektrische aandrijvingen, waterstoftechnologie en geavanceerde besturingssystemen ontwikkelen eVTOL-vliegtuigen zich van experimentele concepten tot realistische oplossingen voor toekomstige mobiliteit.
“Verticaal opstijgende en landende vliegtuigen zijn niet langer een nicheapplicatie. Ze ontpoppen zich als een haalbare oplossing voor de mobiliteit van de toekomst”, zegt Pavel. “Het is mijn ambitie om deze vliegtuigen veiliger, betrouwbaarder en beter inzetbaar te maken.”
Nieuwe generatie luchtvaartuigen
eVTOL-vliegtuigen combineren meerdere rotoren met elektrische aandrijving, lichtgewicht materialen en geavanceerde software voor vluchtbesturing. Ze worden gezien als kansrijke oplossingen voor onder meer medische evacuaties, rampenbestrijding, zoek- en reddingsoperaties en mobiliteit in moeilijk bereikbare gebieden.
De technologie brengt echter ook nieuwe uitdagingen met zich mee. Anders dan traditionele vliegtuigen moeten eVTOL’s veilig kunnen schakelen tussen hoveren en voorwaartse vlucht. Bovendien verschijnen er wereldwijd tientallen verschillende vliegtuigconfiguraties, elk met hun eigen aerodynamische eigenschappen en veiligheidsvraagstukken.
Pavel richt haar onderzoek op modellering, simulatie en besturing van deze nieuwe generatie luchtvaartuigen. Daarbij speelt de SIMONA-vluchtsimulator van de TU Delft een belangrijke rol. Met behulp van simulaties kunnen nieuwe ontwerpen en besturingsconcepten uitgebreid worden getest voordat daadwerkelijke vluchttesten plaatsvinden.
Veiligheid als randvoorwaarde
Een belangrijk onderzoeksdoel is het ontwikkelen van methoden om de veiligheid van toekomstige VTOL-vliegtuigen aan te tonen. Volgens Pavel is dat essentieel voor de acceptatie van de technologie.
“Veiligheid is het kompas van de luchtvaart. De grote verscheidenheid aan ontwerpen biedt veel mogelijkheden voor innovatie, maar brengt ook nieuwe uitdagingen met zich mee op het gebied van certificering en vluchtveiligheid.”
Het onderzoek moet bijdragen aan nieuwe certificeringskaders waarmee toekomstige eVTOL-vliegtuigen veilig kunnen worden toegelaten tot het luchtruim.
Van helikopters naar Advanced Air Mobility
Pavel behaalde haar diploma luchtvaart- en ruimtevaarttechniek aan de Polytechnische Universiteit van Boekarest en werkte vervolgens aan onderzoek naar de aero-elasticiteit van helikopters. Na haar promotie aan de TU Delft op het modelleren en simuleren van draaiende vleugels bouwde zij een internationale reputatie op binnen de wereld van rotorluchtvaartuigen.
Tijdens onderzoeksverblijven bij onder meer de Universiteit van Liverpool, Airbus en NASA Armstrong Flight Research Center verdiepte zij haar expertise op het gebied van vliegeigenschappen, simulatie en vluchtbesturing.
De afgelopen jaren verschoof haar aandacht steeds meer naar Advanced Air Mobility, een verzamelnaam voor nieuwe vormen van luchtmobiliteit waarin elektrische en autonome vliegtuigen een belangrijke rol spelen.
Met haar benoeming wil Pavel verticaal vliegen ook steviger verankeren binnen het onderwijs. “Naarmate de luchtvaartsector zich ontwikkelt richting de mobiliteit van de toekomst, wordt verticaal vliegen een centrale pijler voor de volgende generatie luchtvaart- en ruimtevaartingenieurs.”
