Moest vroeger de mens worden beschermd tegen de mogelijke gevaren van machines, tegenwoordig moet dat ook andersom. Dat heeft vooral te maken met de verder oprukkende digitalisering, die in de industrie leidt tot een intensievere integratie en koppeling van productiesystemen. Hoe hoger de mate van netwerkvorming, des te groter het gevaar voor (bewuste of onbewuste) manipulatie of datalekken. Dat betekent dat machines niet alleen moeten worden beschermd tegen door mensen uitgevoerde cyberaanvallen, maar ook tegen haperende (netwerk)verbindingen en onderlinge miscommunicatie. Security en safety zijn daardoor hot items, waarop Pilz als leverancier van automatiseringsoplossingen gericht inspeelt.

Peter Eland, managing director van Pilz Nederland: ‘Met FailSafe-over-EtherCAT integreren we veiligheidsfuncties naadloos in machineconcepten — voor een efficiënte én veilige productie.’
Slimme industriële communicatie-oplossingen van Pilz
Voor het beschermen van mensen, machines en het milieu is beveiliging (security) nodig. Zonder security geen safety en zonder safety geen bescherming tegen ongevallen voor mensen! Zodoende kan een digitale transformatie van het productieproces niet lukken zonder security. Alleen zo kunnen bedrijven volgens Pilz duurzaam ondernemen.
Van stand-alone naar geïntegreerd
Peter Eland, managing director van Pilz Nederland, legt uit hoe de industriële datacomwereld is geëvalueerd tot het geïntegreerde flexibele niveau waarvan nu in steeds grotere mate sprake is. ‘Aanvankelijk hadden we stand-alone systemen die via seriële poorten en directe 1:1 verbindingen met elkaar communiceerden. Vervolgens kwamen de dedicated bussystemen waarvan iedere zichzelf respecterende fabrikant een eigen versie ontwikkelde. Zo deden Interbus, Profibus, SSI, CANopen, DeviceNet, etc. hun intrede. Daardoor was je in zekere zin merkgebonden, wat natuurlijk niet handig is bij het configureren van “het ideale systeem”. Tegenwoordig wordt er meer en meer gewerkt met open industriële netwerken die op Ethernet zijn gebaseerd, zoals EtherCAT, EtherNet/IP en PROFINET. Vanuit Pilz wil je graag met alle fabrikaten kunnen communiceren, maar ook op een veilige manier, waarvoor wij de netwerkoplossingen FSoE (Failsafe over Ethercat) en IO-link Safety bieden.’
Aangepaste machinerichtlijn
‘Los van het feit dat je als onderneming zo veilig mogelijk wilt produceren, speelt ook mee dat de Europese Commissie de Machinerichtlijn 2006/42/EG heeft aangepast’, benadrukt Eland. ‘Dit niet alleen om het veiligheidsniveau te verbeteren, maar ook om rekening te houden met nieuwe technologische ontwikkelingen. Denk daarbij aan Industrial Security en kunstmatige intelligentie (AI). Vanaf 20 januari 2027 moeten machines en installaties voldoen aan de nieuwe eisen volgens de EU-Machineverordening 2023/1230.’

‘IO-Link Safety zorgt voor betrouwbare communicatie tot in het veld, met intelligente diagnose en ondersteuning voor predictive maintenance’, vertelt Thomas Ploeg, sales manager bij Pilz Nederland.
Veilige punt-tot-puntcommunicatie
‘In fabrieken neemt het aantal digitale componenten nog steeds toe’, stelt Thomas Ploeg, sales manager bij Pilz Nederland. ‘Denk aan servomotoren, regelingen, aandrijvingen, etc. Om daarmee geautomatiseerd te kunnen produceren heb je ook steeds meer sensoren nodig voor bijvoorbeeld temperatuur, druk, flow, maatvoering en componentdetectie.’ Via IO-Link Safety kun je al die devices met een veilige en gestandaardiseerde punt-tot-puntcommunicatie integreren tot in het veld’, stelt Ploeg. ‘Belangrijk is daarbij, met name als je bijvoorbeeld onbemand produceert, dat je zeker weet of al die signalen goed doorkomen. Moet een proces boven een bepaalde druk gestopt worden bijvoorbeeld, dan moet je ervan op aan kunnen dit ook gebeurt. Daarom zijn we vanaf het begin betrokken geweest bij de ontwikkeling van het IO-Link Safety protocol. Het systeem checkt continu of iedere verbinding ook daadwerkelijk actief is. Zo niet, dan wordt automatisch de “veilige modus” ingeschakeld.’
Predictive maintenance
‘IO-Link Safety biedt bovendien nieuwe, intelligente diagnosemogelijkheden’, vervolgt Ploeg. ‘Neem een lichtscherm. Door vervuiling reageert dit later op verstoringen van het lichtbeeld. Dit wordt via IO-Link Safety gemonitord, waarbij er een alarm wordt gegenereerd voordat het lichtbeeld niet meer aan de eisen voldoet.’ Dit verhoogt de continuïteit van een installatie, ziet Ploeg. ‘Door het instellen van het alarmniveau kun je problemen voor zijn, zodat dit ook een goede tool is voor predictive maintenance. Een ander voordeel is dat IO-Link Safety-apparaten automatisch worden geïdentificeerd en parameters direct worden overgenomen. Hierdoor kunnen componenten eenvoudiger worden vervangen en worden stilstandstijden van machines als gevolg van reparaties gereduceerd. Tegelijkertijd zijn er minder apparaattypes nodig, waardoor de aanschaf minder complex is.’
FailSafe-over-EtherCAT
‘Voor een efficiënte productie moeten veiligheidsconcepten naadloos in machineconcepten kunnen worden geïntegreerd’, stelt Eland. ‘Een goed voorbeeld daarvan is onze configureerbare, veilige, compacte besturing PNOZmulti 2, die het open communicatiesysteem EtherCAT ondersteunt in combinatie met het veilige protocol FailSafe-over-EtherCAT (FSoE). Hierdoor is niet alleen een veilige overdracht van besturingssignalen, maar ook van veiligheidsrelevante informatie mogelijk. Je gaat steeds meer naar veilige standaard communicatieprotocollen, waardoor je steeds meer componenten van verschillende fabricaten kunt toepassen in één machine of systeem.’ Belangrijk is ook dat componenten zelf multi-inzetbaarder worden, meent Eland. ‘Zo kan de PNOZmulti 2 vanaf versie 11.3 van de softwaretool PNOZmulti Configurator eenvoudig als FSoE-master, als FSoE-slave, maar ook als EtherCAT-slave worden geconfigureerd. Daarbij zijn er maximaal vier master-master- en maximaal zestig master-slave-verbindingen mogelijk waarmee flexibele installatiestructuren met een “één-kabel-oplossing” op veldbusniveau gerealiseerd en daarna ook flexibel uitgebreid kunnen worden. Als FSoE-master controleert PNOZmulti 2 de bewaking van alle veiligheidsfuncties – van noodstop en hek tot lichtschermen en servodrives – en brengt verbindingen met veilige slaves in het netwerk tot stand. Dit minimaliseert het bedradingswerk en bespaart kosten. Ook in dit geval zorgen uitgebreide diagnosemogelijkheden voor predicitive maintanance waardoor storingen voorkomen en stilstandtijden geminimaliseerd kunnen worden.’

Masterclass Smart Customization / Configure to Order 18 september 2025. Aanmelden mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Modulair bouwen
‘De huidige ontwikkelingen op besturingsvlak betekenen dat machinebouwers minder geremd worden in het toepassen van verschillende componenten’, vertelt Eland. ‘Moest je vroeger keuzes maken voor specifieke merken/typen PLC’s en/of veldbussystemen, met IO-Link Safety, maar ook met EtherCAT kun je veel kanten op omdat je daar componenten van diverse merken mee kunt verbinden.’ Volgens Eland een goede ontwikkeling, met name voor machine- en apparatenbouwers die met modulaire concepten werken. ‘Door de flexibiliteit van de besturingscomponenten kun je standaardoplossingen gebruiken om daarmee een op maat gesneden eindresultaat te bereiken. Niet voor niets rukken open systemen als IO-Link Safety en EtherCAT FSoE op, want ook die ondersteunen de behoefte aan meer keuzevrijheid bij het selecteren en toepassen van (besturings)componenten. Pilz speelt daarop in door componenten te ontwikkelen waaraan je allerlei producten van verschillende merken kunt koppelen zonder in te boeten aan een economische en veilige communicatie. ‘Deze ontwikkeling helpt machinebouwers in hun streven om de beste combinaties van functionaliteit en prijs/kwaliteit in hun machines te realiseren waarvoor “open-protocol”-systemen de cruciale basis leggen’, aldus Eland. ‘Waarmee wij ons in dit kader onderscheiden is de PDP-Link waarmee je signalen kunt bundelen en deze via één kabel vervolgens naar het besturingssysteem brengt. Dat scheelt enorm in de bekabeling en installatiekosten, waardoor op een veilige manier economischer oplossingen zijn te realiseren.’