Afgelopen november won ADRA Metaalbewerking de DISCA-award voor Best Process & Parts Supplier. Het Westerhovense bedrijf won de prijs, terwijl het voor een groot deel van het publiek nog geen bekende naam was. Die combinatie maakt nieuwsgierig want wat gebeurt er bij een toeleverancier die al jaren meedraait, maar zelden op de voorgrond treedt? Voor Link Magazine reden om eens een kijkje te gaan nemen. ‘We doen wat we onze klanten beloven; daar houden alle operators zich aan.’
- ADRA kent een no-nonsense aanpak die draait om eigenaarschap.
- ‘Als iemand het zwaar heeft, springt een ander bij.’
- De combinatie van afwisseling en verantwoordelijkheid maakt dat mensen blijven.
- ‘We zitten nu in verschillende markten en dat willen we zo houden.’
Per 1 januari nemen Henk Verhoeven en Bas Kaptheijns officieel de leiding over bij ADRA Metaalbewerking. Erik van Rooij, de oprichter van het bedrijf, is definitief teruggetreden. ‘We zijn nu wel de baas, maar we zien het niet echt zo’, zegt Verhoeven nuchter. Kaptheijns knikt: ‘We staan hier gewoon tussen de andere medewerkers in de hal mee te draaien.’
Dat Verhoeven en Kaptheijns het sinds kort voor het zeggen hebben, was allerminst duidelijk toen ze ruim twintig jaar geleden als puberjongens bij het bedrijf binnenstapten. ‘Ik was dertien toen ik hier begon’, zegt Verhoeven. ‘Eerst kon ik niet veel meer dan onderdelen poetsen.’ Kaptheijns vult aan: ‘Bij mij hetzelfde. Tijdens de middelbare school werkte ik twee avonden in de week en alle zaterdagen bij ADRA.’ In die jaren stond er nog maar één conventionele freesbank op de productievloer. Het werk bestond uit vegen, poetsen, afbramen en onderdelen wisselen. ‘Als we proefwerkweek hadden en eerder uit waren, belden we of we nog iets konden doen’, kijkt Kaptheijns terug.
Stabiele groei
Met de jaren veranderde de inhoud van het werk. ‘Op een gegeven moment mochten we aan de conventionele machines werken’, zegt Verhoeven. ‘Later kwam er een CNC-machine en mocht je programmeren.’ Het werk werd complexer en de verantwoordelijkheid groeide navenant mee. ‘Als het druk was, belde Erik naar school of we konden komen helpen’, zegt Verhoeven. Op die manier leerde het tweetal het bedrijf van binnen en buiten kennen.
Vanaf 2000 groeide ADRA stap voor stap. Elk jaar kwamen er gemiddeld twee werknemers bij. En elke vijf jaar verdubbelden de vierkante meters van de productievloer. Van Rooij legde steeds meer verantwoordelijkheid neer bij Verhoeven en Kaptheijns. ‘Erik zei: regel het ’s avonds en op zaterdag maar’, vertelt Verhoeven. ‘En daarna kwamen de vakantiewerkers erbij.’ Planning, overleg en aansturing. Kaptheijns: ‘We zorgden ervoor dat het liep.’ Later volgden functioneringsgesprekken en personeelszaken, maar die combinatie met het werk aan de draai- en freesmachines bleef.
Eigen verantwoordelijkheid
De Westerhovense nuchterheid van Verhoeven en Kaptheijns past perfect bij hoe er binnen ADRA wordt gewerkt. Het is een no-nonsense aanpak die draait om eigenaarschap. De planning is in de hal zichtbaar op beeldschermen bij elke cluster machines. Regels geven in kleur de status en de spoed van orders weer. ‘Het kantoor grijpt alleen in wanneer er iets moet schuiven, bijvoorbeeld als er een spoedje tussendoor komt’, zegt Verhoeven. ‘Voor de rest bepalen de operators op de vloer zelf de volgorde waarin ze hun werk uitvoeren. Als ze zien dat twee opdrachten goed te combineren zijn, omdat ze dan hun machines niet of minimaal hoeven om te stellen, pakken ze die achter elkaar.’ Aan het eind van de dag is er maar één ding belangrijk: dat het werk van die dag ook is afgerond. Kaptheijns: ‘Dat is wat we onze klanten beloven, dus daar houdt iedereen zich aan.’
In het juryrapport van de DISCA wordt gesproken over betrouwbaarheid en procesvolwassenheid. Voor Verhoeven en Kaptheijns is dat dus herkenbaar. ‘Dat gaat over afspraken nakomen’, zegt Kaptheijns. ‘En duidelijk zijn over wat je aanneemt.’ Die duidelijkheid begint in het offertestadium. ‘Als werk niet past, zeggen we dat meteen’, legt Verhoeven uit. De afweging wordt gemaakt op basis van de nauwkeurigheid, seriegrootte en planning. ‘En dan weet iedereen waar hij aan toe is.’
Vrijheid en afstemming
Het eigenaarschap gaat binnen ADRA nog verder. ‘Iedereen krijgt hier een tekening en een order’, zegt Kaptheijns. ‘Diegene is verantwoordelijk voor dat werk. Hij programmeert, bedient en meet zelf.’ Er is dus geen aparte werkvoorbereiding of vaste bezetting in de meetkamer. ‘Als er iets misgaat, weet je waar je moet zijn.’ Hij ziet dat ADRA-medewerkers goed gedijen bij die manier van werken. ‘Ik voel mezelf ook fijner in een omgeving waar niet constant van bovenaf wordt gezegd wat ik moet doen. Mensen hier willen het gevoel hebben dat ze iets zelf kunnen beslissen. Dus als er hier bijvoorbeeld een stofzuiger kapot gaat of er een nieuwe tool nodig is, kan diegene dat echt wel zelf beslissen, denken wij dan. Dus hoef je niet naar een manager van de werkplaats, maar kun je gelijk naar kantoor en inkoop.’
De ruimte die operators krijgen, vraagt natuurlijk wel om afstemming, want een product moet vaak meerdere bewerkingen doorlopen en langs verschillende machines. ‘Iedereen ziet wat er op het bord staat’, zegt Verhoeven. ‘Daar wordt op gestuurd. En er wordt veel onderling overlegd.’ Kaptheijns ziet hoe mensen elkaar ook helpen wanneer het druk wordt. ‘Als iemand het zwaar heeft, springt een ander bij.’ Overcapaciteit in het machinepark maakt dat mogelijk. Werk verschuift wanneer dat nodig is. De keuzes daarin ontstaan op de vloer, tussen de mensen die het werk uitvoeren.
De combinatie van afwisseling en verantwoordelijkheid maakt dat mensen blijven. Het personeelsbestand van ADRA groeit grotendeels van binnenuit. ‘We hebben nog nooit een vacature gezet’, zegt Kaptheijns. Veel medewerkers beginnen als vakantiewerker en blijven hangen, net als de kersverse directeuren zelf. Opleidingsachtergronden verschillen. ‘Ongeveer de helft heeft geen verspaningsopleiding’, zegt Kaptheijns. Het vak wordt op de vloer geleerd. Verhoeven schat dat 60 tot 70 procent van het personeel uit Westerhoven of de directe omgeving komt. ‘Bijna iedereen komt op de fiets.’
Robots in de nacht
ADRA onderscheidt zich door veel enkelstuks en kleinere series te produceren. ‘Offertes gaan hier snel de deur uit’, stelt Verhoeven. Leverdata worden vastgelegd op het moment van toezegging. Overdag ligt de focus op enkelstuks. In de nacht draaien robots series door. ‘Als we vijf stuks moeten maken, doen we er één overdag’, zegt Verhoeven. ‘Die meten we na.’ De overige stuks lopen ’s nachts. Kaptheijns: ‘Zo draaien machines vrijwel continu.’
De hoge mate van automatisering van het machinepark werd mede mogelijk door keuzes die Verhoeven en Kaptheijns de afgelopen jaren hebben aangejaagd. ‘Toen extern programmeren opkwam, hebben we dat meteen opgepakt’, zegt Verhoeven. ‘En op een gegeven moment hebben we ook gezegd: Erik, we moeten robots hebben.’ Kaptheijns ziet vooral de flexibiliteit die dat oplevert: ‘Een robot kan prima kleine series draaien. Een klem wisselen, een ander product erin, en door.’ Daardoor blijft er overdag ruimte voor wisselend werk en kan het machinepark ook bij series snel meebewegen. En als een commercieel systeem niet voldoet, engineert en bouwt ADRA zelf. Zo staat er op de productievloer in Westerhoven een groot een groot zelfontwikkeld tool- en een productmagazijn met een zevenassige robot zodat de CNC-machine heel wat werk geautomatiseerd kan uitvoeren.
Veder bouwen
De komende jaren staan in het teken van uitbreiding en verdere spreiding. De nieuwbouw in Westerhoven moet medio dit jaar klaar zijn, waarna ook de bestaande hal wordt aangepakt. Tegelijkertijd kijken Verhoeven en Kaptheijns nadrukkelijk naar de markt. ‘We zijn al een tijd bezig om meer te spreiden’, vertelt Verhoeven. ‘Een klant mag bij ons niet te groot worden.’ De orderportefeuille bestaat nu uit ongeveer 150 bestellende klanten, verspreid over semiconductor, agri, voeding, confectie, defensie en medisch werk. Kaptheijns: ‘We zitten nu in verschillende markten en dat willen we zo houden.’ Nieuwe klanten worden stap voor stap opgebouwd, vaak beginnend met kleine orders, om te zien of het past qua werk en samenwerking.
Die groei en de aanstelling van Verhoeven en Kaptheijns veranderen weinig aan hoe ADRA dagelijks functioneert. ‘We gaan hier niks anders doen dan hoe we nu werken’, zegt Verhoeven. Wel heeft het tweetal plannen voor verdere automatisering. Zo liggen er al ideeën klaar voor een automatisch palletmagazijn en om met AGV’s de interne logistiek te optimaliseren. ‘Het kost wel even wat tijd om dat goed te krijgen’, aldus Kaptheijns die eraan toevoegt dat er bij ADRA altijd één randvoorwaarde zal blijven bestaan: ‘Het moet hier wel gezellig zijn. Mensen moeten plezier hebben in hun werk, dat is voor ons de basis.’
