Hoe voorzie je een volgende generatie satellieten van voldoende energie, zonder steeds grotere zonnepanelen of batterijen? De Italiaanse deeptech-start-up ORiS denkt het antwoord te hebben gevonden. Met een lasergebaseerd systeem voor draadloze energieoverdracht wil het bedrijf uiteindelijk een energienetwerk in de ruimte realiseren. Om die technologie verder te ontwikkelen heeft ORiS €5 miljoen aan pre-seedfinanciering opgehaald.
Kader
- €5 miljoen pre-seed voor een van Europa’s grootste space deeptech-financieringen.
- Ontwikkeling van draadloze energieoverdracht tussen satellieten via lasertechnologie.
- Combinatie van fotonica, lasers, mechatronica, tracking en systems engineering.
- Eerste demonstratiemissie in de ruimte gepland voor 2027.
- Interessant voor Nederlandse hightechbedrijven actief in optica, precisietechnologie, ruimtevaart, semicon en systeemontwikkeling.
Steeds krachtigere satellieten vragen om steeds meer energie. Nieuwe toepassingen op het gebied van aardobservatie, communicatie, defensie en AI zorgen ervoor dat de beschikbare elektrische capaciteit aan boord steeds vaker een beperkende factor wordt. ORiS wil dat fundamenteel veranderen.
De in Turijn gevestigde start-up ontwikkelt een technologie waarmee energie via lasers draadloos van de ene satelliet naar de andere kan worden overgedragen. Daarmee ontstaat op termijn een soort energienetwerk in de ruimte, waardoor satellieten niet langer volledig afhankelijk zijn van hun eigen zonnepanelen en batterijen.
Energie als dienst
Volgens medeoprichter en CEO Andrea Villa is de ambitie groter dan alleen een nieuwe technologie ontwikkelen. “Wij willen energie in een baan om de aarde net zo vanzelfsprekend beschikbaar maken als elektriciteit op aarde.”
Wanneer energie op ieder gewenst moment beschikbaar komt, verandert ook de manier waarop satellieten worden ontworpen. Operators kunnen instrumenten langer gebruiken, eclipsperiodes overbruggen en de levensduur van satellieten verlengen naarmate zonnepanelen degraderen. Tegelijkertijd krijgen ontwerpers meer vrijheid om kleinere en lichtere satellieten te bouwen, omdat minder energievoorzieningen aan boord nodig zijn.
Daarmee verschuift energie van een ontwerplimiet naar een gedeelde infrastructuur.
Van component naar infrastructuur
De visie van ORiS past binnen een bredere ontwikkeling in de ruimtevaart. Waar de eerste commerciële ruimtevaart zich vooral richtte op afzonderlijke satellieten, verschuift de aandacht steeds meer naar complete ecosystemen van infrastructuur, vergelijkbaar met telecom- of energienetten op aarde.
De draadloze energieoverdracht is gebaseerd op krachtige lasers, uiterst nauwkeurige richtsystemen en geavanceerde detectie- en trackingtechnologie. Juist de combinatie van deze disciplines maakt het mogelijk om energie veilig en efficiënt tussen bewegende objecten in de ruimte over te dragen.
Volgens investeerder Earlybird ontstaat de volgende generatie ruimtevaart niet alleen door betere satellieten, maar vooral door de infrastructuur die deze systemen ondersteunt.
Europese deeptech
ORiS combineert kennis van high-power lasers, optische tracking, thermisch management en ruimtevaarttechnologie in één geïntegreerd systeem.
De onderneming werd pas in 2024 opgericht door vier lucht- en ruimtevaartingenieurs van Politecnico di Torino en groeide vanuit het ESA Business Incubation Centre in Turijn uit tot een van de meest veelbelovende Europese deeptechbedrijven.
De investeringsronde van €5 miljoen behoort tot de grootste pre-seedfinancieringen voor een Europese ruimtevaartstart-up.
Eerst drones, daarna satellieten
Hoewel het uiteindelijke doel energieoverdracht tussen satellieten is, kiest ORiS bewust voor een gefaseerde marktintroductie.
Binnen het NAVO DIANA-programma ontwikkelde het bedrijf LOONA, een platform waarmee drones draadloos kunnen worden opgeladen. Inmiddels is al succesvol energie overgedragen naar een stilhangende drone op meer dan honderd meter afstand.
Die dual-use-aanpak biedt twee voordelen. De technologie kan al vroeg commercieel worden gevalideerd, terwijl dezelfde kerntechnologie later wordt toegepast in ruimtevaart, defensie en uiteindelijk ook op de maan.
Voor Thales Alenia Space onderzocht ORiS inmiddels al de mogelijkheden om toekomstige maanrovers draadloos van energie te voorzien.
Productiecapaciteit uitbreiden
De nieuwe financiering wordt gebruikt om het engineeringteam uit te breiden, laboratoria en cleanrooms in te richten en de kritische subsystemen verder te ontwikkelen.
Daarnaast werkt ORiS aan het eerste vluchtmodel voor een demonstratiemissie samen met ruimtevaartbedrijf DCUBED. Die missie staat gepland voor 2027 en moet aantonen dat draadloze energieoverdracht tussen twee satellieten over een afstand van tien meter daadwerkelijk mogelijk is.
Het eerste vluchtmodel wordt naar verwachting deze zomer afgerond.
Relevantie voor de maakindustrie
Hoewel ORiS actief is in de ruimtevaart, laat het bedrijf zien waar Europese hightech zich steeds vaker onderscheidt: in de ontwikkeling van complete technologieplatformen waarin fotonica, precisiemechatronica, sensortechnologie, software en systems engineering samenkomen.
Voor Nederlandse hightechbedrijven liggen hier duidelijke raakvlakken. De technologie vraagt om uiterst nauwkeurige optische systemen, laserbronnen, thermisch management, cleanroomproductie en hoogwaardige assemblage – domeinen waarin de Nederlandse maakindustrie internationaal sterk vertegenwoordigd is.
Tegelijkertijd onderstreept ORiS een bredere trend: de ruimtevaart verschuift van het bouwen van afzonderlijke producten naar het ontwikkelen van complete infrastructuren en diensten. Net zoals in de maakindustrie verschuift de waardecreatie van hardware alleen naar geïntegreerde systemen en nieuwe businessmodellen.
