In Farmsum is de eerste demofabriek van UPPACT officieel geopend door Koningin Máxima. De nieuwe installatie markeert een belangrijke stap in de industriële toepassing van circulaire technologie: het verwerken van moeilijk recyclebaar plastic en textiel tot bouw- en constructiematerialen.
Met een capaciteit van 4.000 ton per jaar produceert UPPACT onder meer palen, planken en balken uit afvalstromen die vandaag de dag grotendeels worden verbrand. Daarmee positioneert het bedrijf zich in een cruciaal segment van de circulaire economie: de verwerking van reststromen waarvoor nog geen rendabele oplossing bestond.
Doorbraak voor de ‘lastigste’ afvalstroom
De uitdaging waar UPPACT zich op richt, is fundamenteel. Volgens experts bestaat 10 tot 20% van het ingezamelde plastic uit gemengde en vervuilde stromen die nauwelijks recyclebaar zijn met bestaande technieken. Deze fractie eindigt meestal in de verbrandingsoven.
“Juist daar ligt de grootste kans,” stelt Francesco Picchioni van de Rijksuniversiteit Groningen. “UPPACT laat zien dat je deze reststroom niet hoeft te zien als probleem, maar als grondstof—mits je het proces radicaal vereenvoudigt.”
Mechanische technologie als alternatief
Centraal in de fabriek staat de zogeheten UnWastor-technologie, ontwikkeld door Plastech Recycling. In plaats van complexe chemische recyclingprocessen kiest UPPACT voor een mechanische aanpak, waarbij gemengd plastic zonder uitgebreide voorbewerking direct wordt omgezet in nieuwe producten.
Dat levert meerdere voordelen op: een hoge materiaalopbrengst, lagere kosten en een grotere tolerantie voor vervuiling. Voor de industrie betekent dit dat een voorheen waardeloze reststroom economisch inzetbaar wordt.
De technologie werd eerder getest in de Eemshaven en is nu voor het eerst op commerciële schaal operationeel in Delfzijl/Farmsum.
Van start-up naar scale-up
De snelle ontwikkeling van UPPACT is mede te danken aan het ecosysteem rond het Chemport Innovation Center, onderdeel van de industriële cluster in de Eemsdelta.
Volgens Bart Jan Hoevers biedt deze omgeving precies wat scale-ups nodig hebben: ruimte, energie, infrastructuur en toegang tot vergunningen. “Hier kunnen bedrijven de stap maken van idee naar industriële realiteit,” stelt hij.
Die stap is cruciaal. Waar start-ups vaak draaien om technologieontwikkeling, ligt de uitdaging bij scale-ups in industrialisatie: het bouwen van fabrieken, het opschalen van productie en het integreren in bestaande ketens.
Kapitaal als bottleneck
Een van de grootste obstakels in die fase is financiering. Industriële scale-ups vallen vaak tussen wal en schip: te risicovol voor banken en te kapitaalintensief voor klassieke venture capital.
“Regionale ontwikkelingsmaatschappijen spelen daarom een sleutelrol,” zegt Sytze Hellinga van NOM. Samen met het Groninger Groeifonds en Europese middelen zoals het Just Transition Fund maakte deze financiering de fabriek mogelijk.
Voor CEO Jan Jaap Folmer is dat slechts het begin: “Deze demofabriek bewijst dat het werkt. Maar om echt impact te maken, moeten we snel opschalen—en dat kunnen we alleen samen met de hele keten.”
Van afvalprobleem naar grondstofstrategie
De relevantie van die opschaling is groot. Wereldwijd geldt gemengd plastic als een van de grootste onopgeloste afvalstromen. Tegelijkertijd groeit de druk om CO₂-uitstoot te reduceren en grondstoffen efficiënter te gebruiken.
UPPACT positioneert zich precies op dat snijvlak. Door afval direct om te zetten in bouwmaterialen ontstaat niet alleen een circulaire oplossing, maar ook een alternatief voor traditionele grondstoffen.
De ambitie reikt verder dan Nederland. Het UnWastor-concept moet de komende jaren worden uitgerold in Europa en daarbuiten. De schaal van het probleem vraagt om industriële oplossingen op grote schaal.
Met de opening van de demofabriek zet UPPACT een concrete stap van innovatie naar industrie. Niet door nieuwe complexiteit toe te voegen, maar door processen te vereenvoudigen en reststromen direct waarde te geven.
Voor de maakindustrie is dit een relevant signaal: de circulaire economie wordt niet alleen bepaald door beleid of idealen, maar door schaalbare technologie en sterke ketensamenwerking. Precies daar laat UPPACT zien hoe theorie praktijk wordt.
