The Exploration Company (TEC) haalt €388 miljoen op voor de verdere ontwikkeling en industrialisatie van zijn herbruikbare ruimtevaartsystemen. Het is volgens het bedrijf de grootste Series C-financiering ooit voor een Europees ruimtevaartbedrijf. Prioriteit krijgt Nyx, een herbruikbare ruimtecapsule die naar het ISS moet vliegen en terugkeren naar aarde. Tegelijkertijd versnelt TEC de ontwikkeling van een zware herbruikbare raketmotor. Daarmee raakt de investering direct aan een grotere Europese ambitie: minder afhankelijk worden van niet-Europese technologie voor toegang tot de ruimte.
De nieuwe kapitaalronde wordt geleid door Bessemer Venture Partners, Atomico en het Scaleup Europe Fund, dat wordt beheerd door EQT. Ook bestaande Europese investeerders doen opnieuw mee. Sinds de oprichting in 2021 heeft TEC daarmee in totaal ongeveer 680 miljoen dollar aan financiering opgehaald.
Dat geld gaat niet alleen naar verdere technologieontwikkeling. TEC staat voor de stap van een relatief jong deeptechbedrijf naar een industriële ruimtevaartonderneming die systemen daadwerkelijk in serie moet kunnen ontwikkelen, produceren, kwalificeren en exploiteren. Het bedrijf telt inmiddels meer dan 550 medewerkers in Europa, de Verenigde Staten en de Verenigde Arabische Emiraten en gaat verder investeren in engineering, productie, voortstuwing en missieoperaties.
Nyx moet Europese retourcapaciteit opleveren
Op korte termijn ligt de nadruk op Nyx. Deze herbruikbare ruimtecapsule wordt ontwikkeld om vracht naar ruimtestations te vervoeren én weer naar aarde terug te brengen. Dat laatste is technologisch en strategisch belangrijk: transport naar een baan om de aarde is één capaciteit, gecontroleerd terugkeren met lading een andere.
Nyx wordt bovendien launcher-agnostic ontwikkeld. De capsule moet dus niet afhankelijk zijn van één specifiek type draagraket. Daarmee wil TEC diensten kunnen aanbieden aan zowel ruimtevaartorganisaties als toekomstige commerciële ruimtestations.
De eerste volledige orbitale demonstratiemissie moet een belangrijke mijlpaal worden. Nyx zal daarbij naar het International Space Station vliegen, aan het ISS koppelen en vervolgens veilig naar aarde terugkeren. Op langere termijn moet de technologie ook geschikt worden gemaakt voor personenvervoer.
TEC heeft inmiddels naar eigen zeggen voor meer dan 2 miljard dollar aan contracten en commitments binnengehaald bij publieke en commerciële opdrachtgevers. ESA behoort tot de institutionele klanten. Daarnaast is TEC naar eigen zeggen de eerste Europese space-start-up die met NASA een Space Act Agreement heeft gesloten. Daarbij wordt onder meer samengewerkt rond technische kwalificatie, veiligheid en certificering voor toekomstige missies naar het ISS en commerciële ruimtestations.
Storm: Europese motor voor herbruikbare zware raket
Strategisch minstens zo interessant is Storm. Met een deel van de nieuwe financiering versnelt TEC de ontwikkeling van deze high-thrust raketmotor.
Storm werkt op vloeibare zuurstof en biomethaan en gebruikt een zogenoemde full-flow staged-combustion cycle. Daarbij worden de brandstof en oxidator via afzonderlijke voorverbranders gasvormig gemaakt voordat ze in de hoofdverbrandingskamer terechtkomen. Het is een technisch zeer complexe architectuur, maar biedt potentieel voor hoge prestaties en herbruikbaarheid.
TEC positioneert Storm als basis voor een toekomstige Europese herbruikbare heavy-lift launcher. Die zou in herbruikbare configuratie uiteindelijk tot 40 ton naar een lage baan om de aarde moeten kunnen brengen.
De komende periode staan verschillende ontwikkelstappen gepland, waaronder tests met preburners en een kleinere verbrandingskamer, gevolgd door tests van de powerpack en uiteindelijk een complete ontwikkelmotor.
Van ruimtevaartprogramma naar industriële keten
Voor de Europese hightech- en maakindustrie is vooral de schaal waarop TEC wil opereren relevant. Een herbruikbaar ruimtevaartuig en een zware raketmotor vragen niet alleen om specialistische aerospacekennis, maar om een omvangrijke industriële keten rond precisietechnologie, materialen, mechatronica, elektronica, sensoren, thermische systemen, software en hoogwaardige productie.
Daarmee verschuift Europese ruimtevaart steeds verder van voornamelijk institutionele programma’s naar een markt waarin commerciële ondernemingen zelf complete systemen ontwikkelen en vervolgens institutionele én private klanten bedienen.
Die ontwikkeling stelt andere eisen aan de supply chain. Niet alleen technologische prestaties tellen, maar ook produceerbaarheid, kosten, schaalbaarheid, leverbetrouwbaarheid en snelheid van industrialisatie. Precies op dat terrein beschikt de Europese en ook Nederlandse hightechindustrie over een sterke kennisbasis.
Strategische autonomie krijgt industriële dimensie
De investering komt bovendien op een moment waarop toegang tot de ruimte steeds nadrukkelijker wordt gezien als strategische infrastructuur. Satellieten zijn essentieel voor communicatie, navigatie, aardobservatie, wetenschap en veiligheid. Wie daarvoor structureel afhankelijk is van lanceer- en transportcapaciteit buiten Europa, heeft daarmee ook een strategische afhankelijkheid.
Europa beschikt met Ariane 6 weer over eigen lanceercapaciteit, maar loopt bij herbruikbare lanceersystemen achter op met name de Verenigde Staten. TEC probeert een deel van die achterstand in te lopen door herbruikbaarheid vanaf het ontwerp als uitgangspunt te nemen.
De combinatie van Nyx en Storm maakt de ambitie daarbij breder dan alleen het ontwikkelen van een nieuwe ruimtecapsule. TEC bouwt aan technologie voor zowel het transport in de ruimte als de aandrijving die nodig is om lading naar de ruimte te brengen.
Kapitaal voor Europese deeptech
De financieringsronde is ook om een andere reden opvallend. Europese deeptechbedrijven lopen bij het opschalen regelmatig tegen een financieringsgat aan: onderzoek en vroege technologieontwikkeling kunnen relatief goed worden gefinancierd, maar voor fabrieken, testinfrastructuur, kwalificatie en serieproductie zijn veel grotere bedragen nodig.
Met 450 miljoen dollar komt TEC in een andere schaalcategorie terecht. Opvallend is daarbij de deelname van het Scaleup Europe Fund, dat Europees publiek en privaat kapitaal wil mobiliseren voor onder meer deeptech, AI en life sciences.
CEO en oprichter Hélène Huby koppelt de kapitaalronde nadrukkelijk aan snelheid van uitvoering. Het geld moet Nyx naar het ISS brengen en tegelijkertijd de ontwikkeling van Storm versnellen.
Daarmee wordt de komende jaren bepalend of TEC de stap kan maken die voor veel Europese deeptechbedrijven de moeilijkste blijkt: van technisch veelbelovende innovatie naar een schaalbaar industrieel product dat internationaal kan concurreren.
