Halfgeleiders vormen het fundament van de digitale economie. Toch blijft Europa in de mondiale halfgeleiderketen grotendeels afhankelijk van Aziatische productie. De Europese Chips Act moest die afhankelijkheid verminderen, maar de realiteit is weerbarstig: ondanks miljardeninvesteringen is het aandeel van Europa in de wereldwijde chipproductie nog altijd marginaal.
Azië aan de knoppen, Europa aan de zijlijn
Slechts 6% van de wereldwijde chipproductie vindt plaats in Europa en het Midden-Oosten. Meer dan 80% komt uit Azië, met Taiwan (TSMC) en Zuid-Korea (Samsung) als dominante spelers. Geavanceerde chips – cruciaal voor smartphones, AI, automotive en defensie – komen vrijwel exclusief uit deze regio’s. Europa’s rol beperkt zich grotendeels tot minder complexe chips voor auto’s, industriële toepassingen en consumentenelektronica.
De Amerikaanse dominantie ligt vooral op ontwerp, IP en EDA-software. Europa mist juist op die cruciale punten schaal en regie, wat de strategische afhankelijkheid vergroot. Zelfs bij chips voor auto’s – een domein waarin Europa traditioneel sterk is – bleken de kwetsbaarheden groot tijdens de coronapandemie, toen leveringsproblemen de productielijnen stillegden.
Sterke schakels, zwakke ketens
Europa heeft wel degelijk technologische zwaargewichten. ASML is onmisbaar in de mondiale keten dankzij zijn EUV-lithografietechnologie. Infineon, NXP en STMicroelectronics zijn sterke spelers in vermogenselektronica en embedded systems. Maar zonder eigen foundries voor cutting-edge nodes blijven deze spelers afhankelijk van externe productie – met name in geopolitiek risicovolle regio’s.
Het Draghi-rapport van 2024 noemt deze afhankelijkheid “strategisch onverantwoord”. De vraag is niet óf, maar wanneer geopolitieke spanningen of sancties de toelevering van chips bedreigen. In dat scenario heeft Europa geen vangnet.
Chips Act 1.0: intentie zonder schaal
Met de European Chips Act stelde Brussel in 2023 €43 miljard beschikbaar om het Europese marktaandeel in chipproductie te verdubbelen naar 20% in 2030. Een ambitieus plan, dat tot nu toe slechts gedeeltelijk is ingevuld.
Link magazine special 2025: Theme: Towards a more competitive Netherlands and Europe. Read this edition digital.
Projecten voor bestaande chiptechnologie (legacy nodes) komen wel van de grond: STMicroelectronics breidt in Italië uit, en in Dresden bouwt TSMC samen met Bosch, Infineon en NXP aan een nieuwe fabriek. Maar initiatieven voor geavanceerde nodes lopen vertraging op: Intels fabriek in Duitsland is uitgesteld tot 2029, en de plannen van GlobalFoundries in Frankrijk zijn stilgelegd.
Chips Act 2.0 in de maak
Om de impasse te doorbreken werkt de Europese Commissie aan een Chips Act 2.0. De focus ligt op het versterken van de hele waardeketen – van ontwerp en materiaalontwikkeling tot productie en toelevering van equipment. Ook komt er aandacht voor strategische segmenten zoals AI-chips én legacy nodes, essentieel voor industrie, automotive en energie-infrastructuur.
De industrie waarschuwt dat volledige technologische onafhankelijkheid een illusie is – maar pleit wel voor voldoende soevereiniteit om schokken op te vangen. Fabrieken kosten miljarden en jaren om te realiseren, maar het momentum voor reshoring, friendshoring en ketenverdieping is nu.
Strategisch perspectief voor de hightech- en maakindustrie:
Europa hoeft niet álles in eigen huis te kunnen – maar moet wél kritische massa ontwikkelen in ontwerp, productie en systeemintegratie. Wie op lange termijn wil meespelen in semicon, moet nú investeren in ketencontrole, industriële samenwerking en schaalbare infrastructuur. De Chips Act 2.0 wordt daarin geen luxe, maar noodzaak. Lees ook: Europa zet in op technologische zelfredzaamheid
