Waarom blijven organisaties worstelen met dezelfde problemen? Conflicten, stroperige samenwerking en verandertrajecten die niet beklijven — ondanks alle modellen en interventies.
Volgens organisatiekundige en ecoloog Karin Geschiere ligt de oorzaak dieper. In haar boek Ecologica op het werk stelt zij dat organisaties verkeerd worden begrepen: niet als systemen die je kunt ontwerpen en controleren, maar als levende systemen die zich ontwikkelen volgens eigen dynamiek.
Organisaties zijn geen machines
Veel organisaties zijn ingericht alsof ze maakbaar zijn. Structuren worden aangepast, gedrag wordt gestuurd en processen worden geoptimaliseerd.
Maar volgens Geschiere werkt dat slechts tijdelijk. De onderliggende dynamiek blijft onaangeroerd — en dus keren dezelfde patronen terug.
De kern van haar betoog: organisaties gedragen zich als ecosystemen, gedrag ontstaat uit onderlinge relaties en verstoringen horen erbij.
Wat vaak als probleem wordt gezien, is in feite een signaal dat het systeem niet meer past bij de werkelijkheid.
Geen plannen, maar planten
Veel verandertrajecten zijn gericht op plannen en implementeren. Volgens Geschiere werkt dat beperkt, omdat het voorbijgaat aan de fase waarin een organisatie zich bevindt.
Haar alternatief: eerst begrijpen wat er speelt, patronen herkennen en ruimte creëren voor nieuwe ontwikkeling
Vergelijk het met een ecosysteem: je kunt groei niet afdwingen, maar wel de omstandigheden creëren waarin iets kan ontstaan.
Verandering is geen project, maar een proces van mogelijk maken.
Relevantie voor de maakindustrie
Voor bedrijven in de maakindustrie is dit perspectief bijzonder relevant. Veel organisaties zitten in een transitie: van projectmatig naar seriematig, van product naar systeem en van intern optimaliseren naar ketensamenwerking
Juist daar ontstaan spanningen: tussen afdelingen, tussen oude en nieuwe werkwijzen en tussen snelheid en controle
Het ecologische perspectief helpt om die spanningen niet te zien als falen, maar als noodzakelijke fase in ontwikkeling.
Andere manier van kijken
Ecologica op het werk biedt geen standaardoplossingen, maar een andere lens. Het helpt organisaties te begrijpen: waarom patronen zich herhalen, waarom verandering vaak tijdelijk is en wanneer een systeem klaar is voor echte vernieuwing
Organisaties lopen vast als ze worden behandeld als machines. Vooruitgang ontstaat pas als je ze gaat begrijpen als levende systemen.
Karin Geschiere is veranderkundige en ecoloog. Ze begeleidt organisaties bij complexe verander- en samenwerkingsvraagstukken en vertaalt ecologische principes naar de dagelijkse praktijk van leiderschap en organisatieontwikkeling.
Ecologica op het werk | Karin Geschiere | verschijnt op 10 juni 2026 bij S2 Uitgevers | € 36,95
