De meeste mensen brengen hun dagen door in ruimtes die wel verlicht maar biologisch gezien te donker zijn. Het brein mist het signaal dat het dag is, waardoor alertheid, ritme en herstel structureel onder druk staan. De lampen van OPAL moeten dit tegengaan.
Mensen functioneren structureel slechter in binnenomgevingen met weinig daglicht. Dat komt doordat hun biologische klok verkeerd wordt aangestuurd. ‘Vroeger was de mens 90 procent van de tijd buiten’, zegt Florian Schimmel, die tijdens zijn studie Industrieel Ontwerpen aan de TU Delft meerdere wetenschappelijke onderzoeken tegenkwam die het belang van daglicht onderstreepten. ‘Ons brein is daarop gemaakt. Tegenwoordig zitten we 90 tot 95 procent binnen, met vaak nog geen 200 lux aan licht, terwijl dat buiten in de zon makkelijk 100.000 lux is.’
Licht dat weerbaar maakt
Het menselijk brein denkt daardoor dat het permanent zonsondergang is, volgens Schimmel. ‘Dus gaan we in slaapmodus en zijn we minder alert.’ Recent onderzoek van onder meer adviesbureau A.T. Kearney laat zien dat productiviteit en welzijn direct samenhangen met licht.
Dat inzicht vormde de basis voor OPAL, Schimmels start-up rond mensgerichte verlichting. De focus ligt op een ‘salutogene lichtomgeving’: licht dat mensen weerbaarder maakt. ‘Het gaat niet alleen om felheid, maar ook om het intensiteitverloop door de dag, welk spectrum je gebruikt en waar het licht vandaan komt’, zegt Schimmel. Op kantoor zie je weliswaar genoeg, maar omdat het verkeerd licht is, is het biologisch gezien bijna duister. Onze lampen schijnen daarom van voren, niet van boven, en met het goede profiel en in het juiste spectrum.’
Spuitgieten
Tijdens zijn afstudeerstage bouwde Schimmel twintig prototypes en begon hij met 3D-printen om snel te kunnen itereren. ‘We hebben afgelopen jaar vier grote ontwerpcycli gehad. Steeds andere vormen, andere intensiteit, andere spreiding.’ Inmiddels rouleren dertig lampen in pilots bij bedrijven. Dankzij een bijdrage van het Rabo Impactfonds worden nu tweehonderd exemplaren gebouwd. ‘Volgende winter willen we richting de drieduizend lampen. Dan is 3D-printen niet meer schaalbaar en kijken we naar spuitgieten’, aldus Schimmel.
Het OPAL-team bestaat naast de directeur-techneut uit lichtontwerper Gijs Spierings en marketeer Miquel Essed. De eerste doelmarkt is B2B: werkplekken en kantoren, al verkoopt OPAL via zijn webshop ook aan mensen met winterdepressie en aan thuiswerkers. De ambitie is om in 2030 een half miljoen mensen bereiken, eerst in Nederland, later internationaal. ‘Het grootste probleem is dat mensen niet weten dat hun middagdip wordt veroorzaakt door te weinig licht’, zegt Schimmel. ‘Aan ons om via tests en pilots aan te tonen dat onze lampen dat probleem oplossen.’
