De verduurzaming van de Nederlandse industrie heeft een onverwacht neveneffect: de glastuinbouw dreigt een belangrijke bron van CO₂ kwijt te raken. Het Amsterdamse Skytree wil het gas daarom rechtstreeks uit de buitenlucht halen en lokaal produceren waar het nodig is. In Arnhem-Nijmegen wordt gewerkt aan een installatie die tien kassen van circulaire CO₂ moet voorzien.
CO₂ is voor de glastuinbouw geen afvalproduct, maar een essentiële grondstof voor de groei van gewassen. De Nederlandse sector gebruikt momenteel ongeveer 2,6 miljoen ton per jaar. Een belangrijk deel daarvan komt uit aardgasgestookte installaties bij tuinders en uit CO₂-reststromen van de industrie.
Juist die bronnen komen door de energietransitie onder druk te staan. Tuinders verminderen hun aardgasgebruik, terwijl industriële bedrijven hun eigen CO₂-uitstoot moeten terugdringen. Daarmee ontstaat een paradox: hoe verder industrie en tuinbouw verduurzamen, hoe schaarser de CO₂ wordt die nodig is voor de productie van voedsel.
CO₂ produceren waar deze nodig is
Skytree kiest daarom voor Direct Air Capture (DAC). Daarbij wordt CO₂ rechtstreeks uit de omgevingslucht gehaald en geconcentreerd voor hergebruik. De technologie van het bedrijf vindt zijn oorsprong bij de European Space Agency (ESA), waar systemen werden ontwikkeld om CO₂ uit de lucht in afgesloten ruimtes te verwijderen.
De technologie wordt nu opgeschaald voor industriële toepassingen. In Skypark Arnhem-Nijmegen bouwt Skytree aan een CO₂-afvanginstallatie die volgens het bedrijf tien kassen van CO₂ moet gaan voorzien. De installatie moet later dit jaar operationeel worden.
Het concept verandert ook de keten. In plaats van CO₂ als reststroom op een andere locatie af te vangen, te zuiveren en vervolgens naar gebruikers te transporteren, kan de grondstof in principe lokaal uit de lucht worden geproduceerd. Daarmee ontstaat een meer decentrale CO₂-voorziening.
Van ruimtetechnologie naar industriële toepassing
Wageningen University & Research onderzoekt inmiddels de praktische toepasbaarheid van Direct Air Capture in de glastuinbouw. Daarbij wordt onder meer gekeken naar CO₂-kwaliteit, productiecapaciteit, energie-efficiëntie en de integratie van DAC-installaties in de dagelijkse bedrijfsvoering van kassen.
Voor Skytree ligt de markt niet alleen in de tuinbouw. Het bedrijf werkt ook aan een project in Duitsland waarbij CO₂ uit de atmosfeer moet worden gebruikt als grondstof voor synthetische vliegtuigbrandstof.
In Skytree is tot nu toe 50 miljoen euro geïnvesteerd door onder meer durfkapitaalfondsen, family offices, particuliere investeerders, management en medewerkers. Het bedrijf opent nu een nieuwe investeringsronde via crowdfundingplatform Republic Europe.
De ontwikkeling laat zien dat CO₂ door de energietransitie een andere economische positie krijgt. Waar het terugdringen en opslaan van CO₂ voor de ene industrie noodzakelijk is, hebben andere sectoren koolstof juist als grondstof nodig. Technologie voor afvang uit de buitenlucht kan daarmee onderdeel worden van een nieuwe industriële CO₂-keten. Eerder interview in Link magazine
