Het aantal bedrijven in Nederland met een Russische eigenaar is de afgelopen tien jaar sterk afgenomen. Volgens nieuwe cijfers van het CBS daalde het aantal ondernemingen onder Russische zeggenschap van 80 in 2014 naar 25 in 2024. Vooral na de Russische inval in Oekraïne en de daaropvolgende Europese sancties versnelde die ontwikkeling.
Terwijl het aantal buitenlandse multinationals in Nederland in dezelfde periode met 37 procent groeide, kromp de Russische aanwezigheid juist fors. Ook het aantal werknemers bij Russische bedrijven nam sterk af: van 1.276 medewerkers in 2014 naar slechts 176 in 2024.
Financiële dienstverlening dominant
Net als tien jaar geleden zijn Russische bedrijven in Nederland vooral actief in de financiële dienstverlening. Ongeveer een derde van de ondernemingen opereert in deze sector. Daarnaast zijn er enkele groothandelsbedrijven actief, voornamelijk in brandstoffen en chemische producten.
Hoofdkantoor verplaatst of activiteiten beëindigd
Van de 62 Russische bedrijven die eind 2021 nog in Nederland actief waren, is 39 procent inmiddels opgeheven. Slechts 23 procent staat nog onder Russische zeggenschap. Veel ondernemingen hebben hun moedermaatschappij verplaatst naar een ander land, vooral naar Nederland of Cyprus, waardoor het meerderheidsbelang niet langer in Russische handen is.
Opvallend is dat juist grotere bedrijven relatief vaak voor een verhuizing van hun hoofdkantoor hebben gekozen. Meer dan de helft van de ondernemingen die hun zeggenschap naar een ander land verplaatsten, heeft tien of meer medewerkers in Nederland.
Winstgevendheid onder druk
De Russische bedrijven die nog actief zijn in Nederland presteren financieel minder sterk dan tien jaar geleden. Volgens het CBS zijn de verschillen in rendement tussen bedrijven groter geworden en komen negatieve resultaten vaker voor. De impact van internationale sancties speelt daarbij een belangrijke rol, al verschilt die sterk per sector.
Geopolitiek beïnvloedt bedrijfslandschap
De cijfers laten zien hoe geopolitieke ontwikkelingen direct invloed hebben op het Nederlandse vestigingsklimaat. Waar Nederland jarenlang een aantrekkelijke locatie was voor internationale hoofdkantoren en holdings, hebben sancties en politieke onzekerheid geleid tot een aanzienlijke afname van de Russische bedrijfsactiviteiten in ons land.
Voor de Nederlandse maakindustrie zijn de directe gevolgen beperkt, maar de ontwikkelingen illustreren hoe internationale spanningen steeds nadrukkelijker doorwerken in wereldwijde ketens, investeringsbeslissingen en bedrijfsstructuren.
