Net als eerder tijdens de coronapandemie dreigen de huidige geopolitieke spanningen bij maakbedrijven te leiden tot leverproblemen. Afhankelijk zijn van anderen voor essentiële grondstoffen en onderdelen maakt kwetsbaar. Remanufacturing – het strategisch herbenutten van de kwaliteit, expertise en waarde van de installed base – helpt bedrijven de grip op hun leveringsketen te vergroten én opent nieuwe markten. Bovendien levert het structureel betere marges op dan nieuw, met een aantoonbaar lagere CO2-footprint.
Gemiddeld is de marge hoger dan bij nieuw, betoogt Egbert Rinsma van MaakLos, de uitvoerende organisatie achter het Remanufacturing Collectief. ‘Ga maar na: je hergebruikt het basisframe van de machine, dat hoef je niet opnieuw te engineeren of weer in te kopen. Die winst heb je al.’ Foto’s: Remanufacturing Collectief
- – ‘Remanufacturing verhoogt de waarde van het eigen bedrijf.’
- – Door de levensduur van machines te verlengen, creëren bedrijven kansen voor nieuwe diensten.
- – ‘We willen verduurzaming vanuit een economisch verdienmodel opnieuw aanjagen.’
- – ‘Herproductie zit nu nog vaak in de opstartfase.’
Remanufacturing Collectief telt inmiddels zo’n veertig bedrijven
Om de maakindustrie toekomstbestendig te maken, is remanufacturing een must. ‘Uiteindelijk moeten we toe naar een model waarbij groei niet meer zit in steeds nieuwe producten maken, maar in producten slim in stand houden en terugkrijgen’, stelt Egbert Rinsma, een van de drie compagnons werkzaam vanuit MaakLos, de uitvoerende organisatie achter het Remanufacturing Collectief. ‘Het klassieke economische model is niet meer haalbaar vanwege de grondstoffen die ervoor nodig zijn en de uitstoot en bijbehorende milieu-impact. Daarom willen we toewerken naar een loop van producten/onderdelen die terugkomen en te zijn hergebruiken in bestaande en nieuwe machines. Dat het op termijn niet meer uitmaakt of een machine nieuw of geremanufactured is, maar dat de prestatie telt.’
‘Het klassieke economische model is niet meer haalbaar’
Tijdens de bedrijfsbezoeken en gesprekken werden bedrijven enthousiast en nieuwsgierig hoe andere bedrijven remanufacturing in de praktijk brengen. ‘Bedrijven doen al best veel met remanufacturing, alleen was dat nog niet zo zichtbaar’, zegt Rinsma. ‘Door die praktijkervaringen te bundelen, kregen we meteen ook in beeld waar bedrijven behoefte aan hebben, wat de gezamenlijke uitdagingen zijn en welke gelijksoortige bedrijven hierin samen konden optrekken.’
Brancheoverstijgend initiatief
In 2023 en 2024 werd een routekaart opgesteld en daarmee was het zaadje geplant voor het Remanufacturing Collectief. Een brancheoverstijgend initiatief, gericht op de machine- en apparatenbouwers: industriële maakbedrijven die producten fabriceren die geruime tijd meegaan. ‘Plus de andere kant van de wereld: partijen die revisie als hoofd- of nevenactiviteit hebben. Specialistische dienstverleners, professionele partijen waar fabrikanten veel van kunnen leren’, aldus Rinsma. ‘Remanufacturing verhoogt de waarde van het eigen bedrijf. Het gaat om meer dan wat verbeteren of opknappen: gelijk maken aan nieuw of beter.’
‘Fabrikanten zijn in de lead, die moeten de potentie zien’
Een derde doelgroep is momenteel nog minder in beeld: de first-tier toeleveranciers van onderdelen voor machines die daar engineering in doen. ‘Als je aan de slag gaat met remanufacturing, hebben zij ook een belangrijke rol. Fabrikanten hebben daarin nog een sturende rol, om hergebruik in de keten aan te zetten’, stelt Rinsma.
Kansen openzetten
Veel fabrikanten doen al wel ‘iets’ met remanufacturing, maar om te komen van een vooral projectmatige naar een gestructureerde aanpak, moet dit integraal onderdeel worden van de bedrijfsvoering. ‘Nu zit herproductie nog vaak in de opstartfase, terwijl het echt een goed economisch verdienmodel heeft. Gemiddeld is de marge hoger dan bij nieuw’, betoogt Rinsma. ‘Ga maar na: je hergebruikt het basisframe van de machine, dat hoef je niet opnieuw te engineeren of weer in te kopen. Die winst heb je al. Oftewel je hergebruikt op een slimme manier onderdelen waarvan de basis en de kwaliteit al goed zijn.’
In plaats van nieuw te ontwikkelen, kunnen bedrijven bij remanufacturing gebruikmaken van de apparaten of machines die ze in het veld hebben staan. ‘Daar hebben ze doorgaans al veel kennis en energie in gestoken. Remanufacturing is dan een vernieuwende aanpak om kansen tijdens de levensduur open te zetten, zodat je daar meer in kunt gaan doen’, zegt Rinsma. ‘Die kennis van het product gedurende zijn levensduur biedt informatie over mogelijke optimalisatiepunten voor design en over wat je nog meer kunt betekenen voor die klant.’
Met andere woorden, door op machines en apparaten levensduurverlening of hergebruik toe te passen, verlengen bedrijven niet alleen de productlevensduur, maar creëren ze juist ook kansen voor nieuwe diensten: van voorspelbaar onderhoud op machines en onderdelen tot ander typen onderhouds- en servicecontracten en garanties. ‘Uiteindelijk ga je dan naar standaarden toe en haakt het aan bij cto.’
Businesscase op één A4
Het Remanufacturing Collectief wordt ingezet om zoveel mogelijk maakbedrijven te bereiken en te laten zien en ervaren hoe remanufacturing werkt. Op basis van de routekaart zijn inmiddels werksessies ontwikkeld om bedrijven laagdrempelig verder te helpen met hun gemeenschappelijke uitdagingen rond remanufacturing. Rinsma: ‘In Noord-Brabant en Zuid-Holland hebben zo’n zestig bedrijven deelgenomen aan de Businesstrack Remanufacturing. Daarin helpen we bedrijven focus aanbrengen: waar is remanufacturing het meest logisch in te zetten? Welke serieproducten hebben ze eerder uitgebracht, wat voor standaardisatie zit daarin, welke machines of apparaten zijn het snelst toegankelijk? Dat resulteert in een businesscase van één A4: welke markt is het meest kansrijk en welke stappen zijn nodig om dit in de praktijk te realiseren en concreet te krijgen.’
Daarbij maakt het wel uit of een bedrijf levert in Europa of wereldwijd. ‘Voor bedrijven die met dealers werken, is remanufacturing lastiger dan voor bedrijven die hun klanten rechtstreeks beleveren’, verklaart Rinsma. ‘Als je met dealers werkt, weet je namelijk niet zelf waar de machines staan, dat weet de dealer. Je hebt dus ook niet direct toegang tot de installed base. Dan moet je het samen doen en informatie blijven uitwisselen.’ De hele machine terughalen is niet nodig en heeft ook veel consequenties qua milieu en haalbaarheid. ‘Afhankelijk van de grootte en bereikbaarheid van de machine, is het soms mogelijk om op locatie te remanufacturen, met lokale kennispartners.’
Mindset doorbreken
Om remanufacturing daadwerkelijk te implementeren, zijn nog grote stappen te zetten. ‘De perceptie bij klanten is nog altijd dat nieuw beter is. Terwijl dit in de praktijk vaak niet zo is. Zo geven al best veel bedrijven meer garantie op geremanufacturede dan op nieuwe machines’, aldus Rinsma. ‘Ze kennen de machine beter, weten de geschiedenis, wat er is gebeurd en hoe de machine presteert in de levensduur. Daardoor zijn ze in staat machines beter in stand te houden en langer te laten meegaan.’ Andere voordelen van geremanufacturede machines zijn een kortere inwerktijd voor operators bij de klant, en een snellere levertijd.
Daarnaast dienen directies ook mensen in de eigen organisatie mee te krijgen, met name de afdelingen sales en engineering. ‘Het is nu eenmaal makkelijker om nieuw te maken en te verkopen, dan ben je onbeperkt en kun je losgaan met de nieuwste technieken’, stelt Rinsma. ‘Als bedrijf moet je echter niet elke keer weer een nieuwe generatie producten maken, maar juist een modulaire generatie die makkelijker te repareren, reviseren en onderhouden is, en waarvoor niet weer allerlei nieuwe onderdelen nodig zijn, die je bij een volgende generatie weer kunt weggooien.’
Alleen als die huidige mindset wordt doorbroken, kan remanufacturing een volwaardig onderdeel worden van het assortiment van bedrijven. ‘Een smaak naast nieuw – beter of gelijk aan. Met een verdienmodel dat significant bijdraagt aan de omzet en ook aan de terugkerende omzet.’
Veel potentie
Een hele omslag, erkent Rinsma. ‘Maar de technieken zijn er om slim diagnoses te stellen of slim schoon te maken.’ Desalniettemin resteren er zeker nog enkele uitdagingen, zoals het ontcoaten of het testen van aluminium onderdelen bij hergebruik, om te zien of er geen scheurtjes in zitten. ‘De grootste uitdaging is en blijft om bedrijven te laten inzien dat dit model economisch heel veel potentie heeft. En dat het ook de richting is die ze op moeten om levensvatbaar te blijven en in de toekomst een onderscheidende positie te pakken.’
Link magazine december 2025-januari 2026. Thema: Geld verdienen tijdens de hele lifecycle. Cover Christian Rood Leydenjar. Lees het artikel digital of vraag exemplaar op bij mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Het Remanufacturing Collectief heeft intussen al de nodige succesverhalen weten te verzamelen. Directies met een uitgesproken visie en ambitie rond duurzaamheid die daar ook concrete stappen in zetten en hun mensen daar gaandeweg in meenemen. ‘Zeker nu in het huidige politieke klimaat, ook Europees, de push om te verduurzamen afzwakt – zie de light versie van CSRD-regelgeving – willen we verduurzaming vanuit een economisch verdienmodel opnieuw aanjagen. En tegelijkertijd bedrijven helpen grip te houden op grondstoffen en hun CO2-uitstoot.’
Sceptici overtuigen
In dat licht is het Remanufacturing Collectief essentieel. ‘Daar zien sceptici op locatie wat voor potentie en effecten remanufacturing heeft bij andere bedrijven. Een directeur die de reis schetst en wat het zijn bedrijf oplevert.’ Bij geïnteresseerde bedrijven wordt gestart met een intake, om te zien hoe volwassen ze zijn op het vlak van remanufacturing, hoe de keten eruitziet, of het bedrijf toegang heeft tot de eigen machines, hoe actief ze al zijn in de levensduur ervan en wat nodig is voor de eerste stap om ze verder te brengen. ‘Dit individuele actieprogramma gaat over in een gezamenlijk actieprogramma van bedrijven met overeenkomstige thema’s. Een individueel bedrijf dat printplaten wil hergebruiken, heeft beperkte massa om de hergebruikketen te versnellen. Dat wordt anders als je met vijf of zes bedrijven onderdelen bundelt, dan kun je het verder brengen.’
Intussen hebben zich zo’n veertig bedrijven aangesloten bij het Remanufacturing Collectief. Momenteel zijn gesprekken gaande met andere provincies. ‘Zo willen we bereiken dat remanufacturing als aantrekkelijk verdienmodel voor alle maakbedrijven in Nederland toegankelijk wordt en dat ze daar eenvoudig stappen in kunnen zetten – of je nu in Friesland of het zuidelijkste puntje van Zeeland een bedrijf runt.’
Definitie remanufacturing
Het Remanufacturing Collectief hanteert de volgende definitie: ‘Bij remanufacturing wordt een gebruikt product of productonderdeel terug op de markt gebracht, in een staat en met een positionering die past bij een sterk Nederlands merk. Het gaat over hoogwaardig hergebruik en het opwaarderen van een gebruikt product naar de eisen van deze tijd en de huidige wensen van de klant. Begrippen die hiermee samenhangen zijn retrofits, upgrades en refurbishments.’
