Hoewel het refurbishen van industriële machines een belangrijke strategie is om de levensduur van apparatuur te verlengen, blijkt het vaak niet haalbaar om hardwarecircuits op de pcb te updaten. Besturingselektronica wordt vaak als eerste vervangen. Door bij het ontwerp en in de componentkeuze rekening te houden met toekomstige uitbreidbaarheid, onderhoud en regelgeving, houdt Protonic producten langer in het veld.
‘Je moet als bedrijf adaptief zijn’
In de productieruimtes van Protonic wordt het fundament van duurzaamheid gelegd met ontwerpen die jarenlang blijven functioneren, langdurig produceerbaar zijn en met ondersteunende processen die dat mogelijk maken. De elektronicabouwer uit Hoorn levert vaak subassemblies aan oem’ers die doorgaans zelf hun end-of-use-beleid inrichten. ‘Duurzaamheid en circulariteit zijn echter verantwoordelijkheden voor de hele keten’, zegt Roy Zandbergen, hardware/software-engineer bij Protonic.
Toch komt bij Protonic vrijwel geen enkel verzoek binnen om ook het geleverde elektronicabord te refurbishen. Directeur Tanja van Truijen: ‘Het eerste wat ze vervangen als een systeem wordt gereviseerd, is juist de elektronica. Want het product moet straks weer tien jaar mee en dan neemt niemand het risico om met gerefurbishte elektronica te werken.’ Zandbergen: ‘Het is niet eenvoudig om elektronicacircuits op bestaande pcb’s te updaten of toe te voegen.’ Daarnaast is het in sectoren zoals de agrarische industrie waar Protonic veel actief is, zelfs onwenselijk om elektronica te hergebruiken vanwege besmettingsrisico’s. ‘Klanten vragen wel om er bij het design rekening mee te houden dat het systeem straks makkelijk te deassembleren moet zijn.’
Scherp op beschikbaarheid
Doordat gerefurbishte elektronica voorlopig ingewikkeld is, verschuift de duurzaamheidsstrategie van Protonic naar voren: mikken op een zo lang mogelijke levensduur van producten. En dat begint bij lifecyclemanagement, stelt Van Truijen: ‘Voor ons is PLM de aanpak om een product gedurende de gehele levenscyclus te beheren, van eerste idee en productie tot gebruik en demontage.’
Die voortdurende controle is onder meer nodig om de producten zo lang mogelijk te kunnen onderhouden. En dat betekent scherp op de beschikbaarheid van componenten letten. ‘Voordat we een ontwerp van r&d overzetten naar productie doen we eerst een bill of materials-analyse’, vertelt Zandbergen. ‘We kijken bijvoorbeeld nauwgezet in de componentendatabase van Silicon Expert. Zo kunnen we bepalen of gekozen onderdelen niet binnenkort uit de handel worden genomen. Op het moment van design eisen we voor alle componenten dat ze nog zo’n tien jaar beschikbaar zijn.’ Het is geen garantie, benadrukt hij, maar het minimaliseert de kans dat projecten vastlopen door een obsolete component.
Rust
Klanten waarderen het dat Protonic hen continu op de hoogte houdt van de verkrijgbaarheid van componenten. ‘Een aantal klanten werd een beetje zenuwachtig door het nieuws rondom Nexperia. Hoe we het zouden aanpakken als daar de toelevering stokt’, vertelt Van Truijen. ‘Het gaat in dit geval om de simpelste componentjes, dus heel storend zal het niet zijn. Maar het gaf klanten rust dat we snel kunnen aangeven welke systemen eventueel geraakt worden.’
PLM, met daarin ook de track-and-trace-database van Protonic, maakt het mogelijk om weloverwogen in te grijpen bij incidenten. Zandbergen: ‘Stel dat een fabrikant een productieprobleem ontdekt met een bepaalde rol componenten. Dan kunnen we heel gericht zeggen in welke systemen ze zijn terechtgekomen.’
Link magazine december 2025-januari 2026. Thema: Geld verdienen tijdens de hele lifecycle. Cover Christian Rood Leydenjar. Lees het artikel digital of vraag exemplaar op bij mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Ontwerp-slack
Protonic gebruikt lifecyclemanagement ook om producten te blijven toetsen aan nieuwe regels en normwijzigingen. ‘Sommige klanten denken dat het voldoende is wanneer een product op het moment van ontwikkeling aan wet- en regelgeving voldoet’, zegt Zandbergen. ‘Maar het gaat om het moment dat ieder individueel exemplaar in de handel wordt gebracht.’ Dus als een product langere tijd wordt verkocht, dient het doorlopend te voldoen aan de normen. Van Truijen: ‘We zorgen dat we up-to-date blijven en kunnen klanten ondersteunen om op dit punt aan hun verplichting te voldoen.’
Lange levensduur en lange produceerbaarheid vragen verder om ontwerpkeuzes met ruimte voor toekomstige wensen van klanten. Die ontwerp-slack stopt Protonic bewust in zijn boards. Van Truijen: ‘We kijken of er genoeg geheugen is ingebouwd zodat de software in de toekomst kan worden uitgebreid. Of zetten er voor een paar euro een extra componentje op of voegen wat I/O toe om later de elektronica te kunnen uitbouwen. Want tegenwoordig wegen r&d- en onderhoudskosten dusdanig zwaar mee dat je zeker voor industriële producten liever de aanschafprijs wat verhoogt, en je later met vertrouwen wijzigingen kunt doen.’
Dat er wijzigingen nodig gaan zijn, lijkt in de huidige tijd een gegeven. Van Truijen. ‘Crisissen volgen elkaar in rap tempo op. Die onzekerheid gaat de komende jaren niet verdwijnen. Het enige wat je als bedrijf kunt doen, is adaptief zijn.’
