De groene chemie in Nederland komt moeilijk los van de grond. Niet vanwege een gebrek aan technologie of ondernemerszin, maar door een structureel probleem: de financieringskloof tussen pilot en industriële schaal. Vooral innovaties op TRL-niveaus 5 t/m 9 – cruciaal voor commerciële doorbraken – stranden bij gebrek aan kapitaal en ondersteuning. Dat blijkt uit een gezamenlijk rapport van onder meer Groene Chemie, Nieuwe Economie (GCNE), Invest-NL, ROM-Nederland en het Ministerie van Klimaat & Groene Groei.
“Zonder een passend investeringsfonds blijven fossiele alternatieven dominant,” stelt het rapport. “De noodzakelijke verduurzaming van de chemiesector stokt precies waar het moet gaan gebeuren: in de fabriek.”
Onderzoek legt pijnpunten bloot
Het onderzoek, uitgevoerd door het Transition Finance Network in opdracht van GCNE en partners, identificeert vijf centrale knelpunten:
- Financiering voor opschaling ontbreekt – met name tussen TRL 5-9.
- Private investeerders zijn terughoudend – hoge risico’s, lange terugverdientijden.
- Versnippering van loketten en beleidslijnen – gebrek aan focus en regie.
- Gebrek aan vraagsturing en marktgaranties – onduidelijkheid over afnamezekerheid.
- Vergunningen en ruimte ontbreken – infrastructurele en ruimtelijke belemmeringen.
Advies: zet een nationaal opschalingsfonds op
De kernboodschap is helder: zonder een gericht en risicodragend investeringsfonds voor groene chemie blijft de sector in de ‘vallei des doods’ steken. Het rapport doet daarom concrete aanbevelingen:
- Richt één helder loket in voor ondersteuning, inclusief toegang tot kennis, subsidies en vergunningen.
- Stimuleer publieke én private vraag naar groene chemieproducten (via aanbestedingen, normen, etc.).
- Ontwikkel een duidelijke nationale strategie: wat hoort bij groene chemie, en wat niet?
- Zet een investeringsfonds op dat specifiek inzet op industriële demonstratie en eerste commerciële installaties.
Ondernemers vragen daadkracht
Link magazine april/mei 2025.
Thema: Snel innoveren en de effectiviteit van r&d .Vraag exemplaar op bij mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Vanuit het veld klinken instemmende geluiden. Ton Vries, CEO van BioBTX, spreekt van “een herkenbaar en urgent knelpunt” dat de innovatiekracht van Nederlandse scale-ups frustreert.
Ook Michiel Spits, CEO van DOPS Recycling Technologies, onderstreept de urgentie: “Wij kunnen restafval inzetten als circulaire grondstof. Maar zonder industriële schaal maken we onvoldoende impact. Dit rapport benoemt precies waar het stokt én wat er nodig is.”
Angelique Erkenbosch (InnovationQuarter): “Zolang er geen gerichte financieringsoplossing is, blijven veelbelovende initiatieven steken in de pilotfase.”
Vervolg: naar een fonds in 2025?
GCNE, Invest-NL, de ROM’s en andere partners verkennen nu samen de contouren van een nieuw investeringsinstrument. Dit moet leiden tot concrete kapitaalstromen richting industriële opschaling, mogelijk al vanaf 2025.
Dina Boonstra, namens ROM-Nederland: “Dit rapport onderstreept dat we nú moeten doorpakken. We werken met overheden, ondernemers en financiers aan het creëren van de juiste condities én kapitaal.”
Strategische kans voor de maakindustrie
Voor machinebouwers, procesengineers, toeleveranciers en system integrators in de Nederlandse maakindustrie biedt dit kansen. Zodra groene chemiebedrijven kunnen opschalen, ontstaat vraag naar installaties, reactoren, precisietechniek, automatisering en slimme productieoplossingen. Een robuust opschalingsfonds kan zo ook een katalysator zijn voor hightech maakbedrijven in energie- en procesindustrie.
Rapport pleit voor fonds om kloof tussen demo en industriële schaal te dichten
