Het ondernemersvertrouwen in Nederland is in het eerste kwartaal van 2026 licht gestegen naar -1,8. Daarmee ligt het vertrouwen boven het langjarig gemiddelde sinds 2012 en op het hoogste niveau sinds begin 2022. Toch blijft de stemming onder ondernemers per saldo nog licht negatief. Dat blijkt uit de nieuwste Conjunctuurenquête Nederland van CBS, KVK, EIB, MKB-Nederland en VNO-NCW.
De verbetering komt vooral doordat ondernemers minder somber zijn over zowel de huidige economische situatie als de verwachtingen voor de komende periode. Van een breed gedragen herstel is echter nog geen sprake.
Grote verschillen tussen sectoren
De ontwikkeling verschilt sterk per sector. Het vertrouwen steeg in negen bedrijfstakken en daalde in drie.
De grootste stijging was zichtbaar in autohandel en -reparatie, waar het vertrouwen zelfs omsloeg van negatief naar positief. Ook detailhandel en bouw laten weer een licht positieve stemming zien.
Het meest positief zijn ondernemers in informatie en communicatie, terwijl het vertrouwen juist laag blijft in landbouw, horeca en transport en logistiek.
Voor de industrie — relevant voor de maakindustrie — blijft het beeld gemengd. Het vertrouwen verbeterde licht, maar blijft onder nul. Dat onderstreept dat veel industriële bedrijven nog steeds voorzichtig opereren, ondanks stabiliserende orderportefeuilles.
Link magazine december 2025-januari 2026. Thema: Geld verdienen tijdens de hele lifecycle. Cover Christian Rood Leydenjar. Lees het artikel digital of vraag exemplaar op bij mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Kosten blijven grootste zorg voor bedrijven
Kostenontwikkeling blijft een dominant thema. Vrijwel alle bedrijven (94%) geven aan te maken te hebben met stijgende kosten.
Vooral personeelskosten drukken zwaar: 82 procent van de ondernemers noemt dit als belangrijkste kostenpost. Daarna volgen kosten voor grondstoffen en materialen (29%). Energie, transport en huisvesting spelen volgens ondernemers een relatief kleinere rol dan in de afgelopen jaren.
Opvallend is dat ongeveer de helft van de bedrijven kostenstijgingen niet of nauwelijks kan doorberekenen aan klanten. Dat patroon was ook zichtbaar in 2023 en 2024.
Vooral bedrijven in vastgoed en landbouw hebben moeite om prijsstijgingen door te voeren. In sectoren als bouw, transport, autosector en zakelijke dienstverlening lukt dat vaker.
Winstgevendheid blijft redelijk stabiel
Ondanks de druk op marges bleef de winstgevendheid in 2025 relatief stabiel. Ongeveer twee derde van de bedrijven gaf aan winstgevend te zijn geweest.
In de groothandel ligt het aandeel winstgevende bedrijven het hoogst (77%). In cultuur, sport en recreatie is dit met 50 procent het laagst.
Opvallend is dat de detailhandel het sterkste herstel laat zien in winstgevendheid, terwijl horeca en transport juist terrein verloren.
Voorzichtig herstel, maar structurele uitdagingen blijven
De cijfers laten zien dat het vertrouwen zich langzaam herstelt, maar dat structurele uitdagingen — met name rond arbeidskosten en prijsdruk — blijven bestaan.
Voor veel bedrijven in de maakindustrie en toeleverketens betekent dit dat productiviteit, automatisering en ketensamenwerking essentieel blijven om concurrentiekracht te behouden.
