Machinebouwers laten kansen liggen om geld te besparen tijdens de levenscyclus van hun machines. Vaak wordt voor veilige, maar uiteindelijk dure oplossingen gekozen, zegt Edwin Dobbelsteen, sales manager bij Lenze Nederland. Door slimme keuzes te maken in ontwerp, software en service worden kosten bespaard én stijgt de efficiëntie en de productiviteit.
Modulaire architectuur en slimme data-inzet besparen kosten in de hele levenscyclus
Dat machinebouwers regelmatig voor veilige, maar dure oplossingen kiezen, blijkt bijvoorbeeld uit het overdimensioneren van motoren en reductoren, vertelt Dobbelsteen. Dat betekent dat zij voor een grotere capaciteit kiezen dan strikt noodzakelijk is. ‘Dat geeft een gevoel van zekerheid, maar het zorgt voor hogere initiële kosten, een hoger energieverbruik en meer onderhoud op de langere termijn.’
Ook op het gebied van software wordt niet altijd voor de meest kostenefficiënte oplossing gekozen. ‘Veel machinebouwers ontwikkelen hun eigen plc-logica, maar dat maakt onderhoud, firmware en software-updates duur en tijdrovend, en het verhoogt bedrijfsrisico’s.’
Standaardisatie en modulair werken
Wat is dan wel handig? Investeren in slimme engineering, standaardisatie en een modulaire architectuur, meent Dobbelsteen. ‘Bedrijven die overstappen op een modulaire productarchitectuur, besparen tot 18 procent op lifecyclekosten en verkorten hun ontwikkeltijd met 30 procent’, zegt hij. ‘Bovendien kunnen ze sneller reageren op klantvragen, dankzij bewezen componenten die minder fouten veroorzaken.’
Bij zo’n modulaire aanpak wordt met zoveel mogelijk gestandaardiseerde componenten gewerkt, die naar wens samengesteld kunnen worden om een machine te maken. ‘Tot 80 procent van machinecomponenten is te standaardiseren, wat de engineeringtijd drastisch reduceert’, zegt Dobbelsteen. ‘Dit betekent niet alleen minder uren, maar ook een veel kortere time-to-market. Automatische parametrisering en vooraf ingestelde motionprofielen versterken dit effect: minder handmatige tuning, minder fouten, meer snelheid.’
Standaardisatie levert ook in de servicefase veel voordelen op voor machinebouwers. Zo kan via standaardtools op afstand ondersteuning geboden worden, waardoor monteurs niet hoeven te reizen en problemen sneller opgelost worden. ‘Dit verhoogt de beschikbaarheid van machines en verlaagt de kosten voor zowel machinebouwer als eindklant.’
Energieverbruik
Ook energieverbruik is een belangrijke factor om mee te nemen in de levenscyclus van machines. Zeker in de operationele fase kan energieverspilling tot hoge kosten leiden, stelt Dobbelsteen. ‘Zonder functies zoals regeneratie of energiebesparende modi betaalt de eindklant onnodig veel. Bovendien draaien machines vaak op vaste profielen, terwijl dynamische aanpassing energie én slijtage kan besparen. En als er toch een storing optreedt, zorgt een niet-modulaire opbouw en het ontbreken van standaard diagnosefuncties ook nog eens voor langere stilstand.’
‘Als je vanaf het begin standaardiseert, kun je veel sneller ingrijpen als er toch iets misgaat’
Lenze kan data uit drives halen, die kunnen ondersteunen om energieverspilling tegen te gaan. Die data leveren namelijk inzicht in energieverbruik en belastingprofielen op. ‘Je kunt motionprofielen aanpassen, zodat machines efficiënter draaien en minder slijten. Voor onderhoudsteams betekent dat minder noodreparaties en tot 25 procent lagere onderhoudskosten. Uiteindelijk gaat het om slimmer werken: niet wachten tot iets kapot is, maar op basis van data zorgen dat alles blijft draaien.’
Link magazine december 2025-januari 2026. Thema: Geld verdienen tijdens de hele lifecycle. Cover Christian Rood Leydenjar. Lees het artikel digital of vraag exemplaar op bij mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Predictive maintenance
De data die Lenze uit drives kan halen, zijn niet alleen waardevol vanwege het inzicht in energieverbruik, maar ook omdat organisaties continu zien wat er in de machine gebeurt. Bedrijven kunnen zo trends herkennen en ongeplande stilstand voorkomen.
Zo wordt dankzij dergelijke data predictive maintenance mogelijk. Feit is dat machines op den duur onderhoud nodig hebben. Met predictive maintenance wordt aan de hand van machinedata voorspeld wanneer bepaalde onderdelen onderhoud nodig hebben. Op die manier kan het probleem tijdig en op een goed moment verholpen worden, voordat een storing optreedt en machines tijdelijk stilstaan.
Volgens Dobbelsteen leidt dat tot gemiddeld zo’n 25 procent hogere productiviteit, vooral omdat onverwachte stilstand bijna verdwijnt. ‘Storingen dalen met ongeveer 70 procent, wat betekent dat machines veel vaker beschikbaar zijn en processen niet worden onderbroken.’ Ongeplande downtime kan zelfs met 30 tot 50 procent omlaag. ‘Als je bedenkt dat stilstand soms duizenden euro’s per uur kost, dan praat je over serieuze bedragen.’
Echt voordeel halen uit predictive maintenance begint echter bij een goed ontwerp en slimme softwarestructuur, voegt Dobbelsteen toe. ‘Als je vanaf het begin standaardiseert, kun je niet alleen problemen voorkomen, maar ook veel sneller ingrijpen als er toch iets misgaat.’
Denk na over het uitgangspunt
Lenze ondersteunt machinebouwers bij dit soort vraagstukken door de tijd te nemen om de klantvraag scherp te formuleren. ‘Door aan de voorkant goed na te denken over het uitgangspunt, besparen we veel tijd tijdens de ontwikkeling en inbedrijfname. Uiteindelijk ziet de eindklant dat terug in hogere productiviteit, meer uptime, lagere energiekosten en minder service-interventies, kortom een sterkere businesscase’, sluit Dobbelsteen af.
