Het personeelstekort blijft een van de grootste uitdagingen voor Nederlandse bedrijven. Waar werkgevers de afgelopen jaren vooral probeerden personeel te behouden en aan te trekken met hogere salarissen en betere arbeidsvoorwaarden, verschuift de aandacht nu steeds nadrukkelijker naar automatisering. Dat blijkt uit de nieuwste Conjunctuurenquête Nederland van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
– 64 procent van de bedrijven heeft last van personeelstekort.
– De afgelopen jaren maakten bedrijven het daarom vooral aantrekkelijker om bij hen te werken.
– In april 2026 geven de meeste bedrijven aan meer in te zetten op automatisering.
Bijna twee derde van de bedrijven heeft momenteel te maken met een tekort aan personeel. Voor veel ondernemingen vormt automatisering inmiddels de belangrijkste oplossing. Bijna 30 procent van alle bedrijven zet meer in op technologie, robotisering en AI-ondersteuning om de gevolgen van de krappe arbeidsmarkt op te vangen. Daarmee is automatisering voor het eerst de meest genoemde maatregel.
Vooral grotere bedrijven kiezen voor deze route. Van de ondernemingen met meer dan 250 medewerkers investeert ruim 40 procent extra in automatisering. Kleinere bedrijven hebben daar vaak minder mogelijkheden voor en beperken daardoor vaker hun productie of dienstverlening tot wat met de beschikbare capaciteit haalbaar is.
Industrie volgt bredere trend
Ook in de industrie groeit de belangstelling voor automatisering. Bijna 30 procent van de industriële bedrijven geeft aan meer te investeren in technologie om personeelstekorten op te vangen. Daarmee volgt de sector een bredere ontwikkeling waarbij digitalisering, robotisering en kunstmatige intelligentie steeds vaker worden ingezet om productiviteit en continuïteit te waarborgen.
De ontwikkeling past binnen een bredere verschuiving van personeelsuitbreiding naar productiviteitsverbetering. Ruim driekwart van de ondernemers zegt actief maatregelen te nemen om de arbeidsproductiviteit te verhogen. Investeringen in technologie en automatisering worden daarbij het vaakst genoemd, gevolgd door het invoeren van efficiëntere werkprocessen.
Vooral grote bedrijven lopen hierin voorop. Meer dan de helft van deze ondernemingen investeert nadrukkelijk in technologie om met dezelfde of zelfs minder mensen meer werk te kunnen verrichten.
Productiviteit steeds belangrijker
De cijfers laten zien dat bedrijven steeds meer zoeken naar structurele oplossingen voor de aanhoudende arbeidsmarktkrapte. Waar het aantrekken van nieuw personeel steeds lastiger wordt, richten organisaties zich op slimmer werken, procesoptimalisatie en technologische ondersteuning.
Tegelijkertijd blijft een tekort aan personeel de belangrijkste belemmering voor verdere productiviteitsverbetering. Daarnaast noemen ondernemers economische onzekerheid, stijgende kosten en het ontbreken van geschikte innovatieve oplossingen als remmende factoren.
Voor de Nederlandse maakindustrie bevestigen de cijfers een ontwikkeling die al langer zichtbaar is: Automatisering en AI zijn niet langer vooral instrumenten voor groei, maar worden steeds vaker een noodzaak om productie, leverbetrouwbaarheid en concurrentiekracht op peil te houden.
