De eerste demo voor patiënten is net achter de rug, de CE-certificering komt eraan. Het moet raar lopen, wil start-up Hica Solutions in 2026 niet de markt op kunnen met het eigen Haptico-systeem. Dat traint de handbewegingen van patiënten die herstellen van een beroerte, werkt via gamificatie en biedt therapeuten continue data-analyse. Het systeem omvat meerdere motoren en controllers. Geleverd door maxon, dat ook technisch meedacht en actief adviseerde in het ontwikkelproces.
maxon levert aansturing laagdrempelig revalidatiesysteem Hica
Revalidatie na een beroerte vraagt om toewijding voor lange tijd. Dus waarom voor de patiënt niet inzetten op gemak en uiteindelijk zelfs plezier? Cláudio Brito deelt tijdens het online gesprek een video waarin hij het systeem zelf gebruikt. Terwijl hij naar het scherm kijkt, drukken zijn vingers de vier hendels van de handcontroller in. Het oogt eenvoudig in gebruik – en dat is precies de bedoeling. ‘Andere revalidatiesystemen zijn veel groter en werken met handschoenen die je moet aantrekken. Veel patiënten kunnen dat niet alleen.’ Nee, dan de controller van het Haptico-systeem: ‘Je zet de controller op tafel, legt je hand erop en kunt meteen beginnen, ook thuis. Dat maakt het systeem heel laagdrempelig.’
Van gaming naar genezing
Brito is mechanical en mechatronisch engineer bij Hica Solutions. Deze Eindhovense start-up bestaat inmiddels vijf jaar en ontstond uit een hackathon van HighTechXL, dat deeptech bedrijven opzet. De opdracht voor Brito en zijn teamgenoten tijdens dat event: ontwikkel een nieuwe toepassing voor technologie afkomstig van ruimtevaartorganisatie ESA. ‘We hebben meerdere brainstormsessies gedaan, dachten eerst aan de gaming-industrie. Maar daar zou ons systeem niet concurrerend genoeg zijn. Uiteindelijk kwamen we uit bij de medische wereld: de nadruk ligt er minder op prijs, en meer op effectiviteit en bruikbaarheid.’
‘Je zet de controller op tafel, legt je hand erop en kunt meteen beginnen’
Die keuze bleek achteraf de juiste. Niet alleen vanwege het gebruiksgemak, maar ook vanwege de behoefte van therapeuten aan objectieve data over het herstel van hun patiënten. ‘Die komen nu één of twee keer per week naar de kliniek’, zegt Walter Verloop, electrical engineer bij Hica. ‘Maar veel van de evaluatie is subjectief en afhankelijk van hoe de patiënt zich op dat moment voelt.’
Objectief gemeten data
Met de Haptico verandert dat. De controller versterkt via het spelen van interactieve games zowel de grijpkracht en fijne motoriek alsook het reactievermogen van de patiënt. Tegelijkertijd registreert de software achter het systeem nauwkeurig alle bewegingen, krachten en tijdsintervallen. Zo krijgt de behandelend therapeut toegang tot een continue stroom van data, die straks inzichtelijk worden via een dashboard dat nog in ontwikkeling is. ‘Met dit systeem beschikken therapeuten over objectief gemeten data van álle oefeningen’, benadrukt Verloop. ‘Daardoor kunnen ze vooruitgang gericht volgen en analyseren. Bovendien verlopen therapiesessies veel efficiënter, omdat de datahistorie al inzichtelijk is voordat de patiënt binnenkomt.’
Dedicated motoren en controllers
Het prototype van de Haptico is ontwikkeld in samenwerking met therapeuten. Onder hen Han Franck, grondlegger van een behandelmethode voor arm- en handrevalidatie na een beroerte. Ook werkt Hica vrijwel vanaf het begin samen met maxon. Dat heeft in Nederland het hoofdkantoor in Enschede, is gespecialiseerd in precisieaandrijftechnologie en leverde voor elke Haptico-hendel een dedicated motor en controller. ‘Ik kende maxon al van een eerdere samenwerking’, zegt Brito. ‘Het bedrijf heeft een zeer uitgebreide online catalogus, met directe toegang tot technische specificaties en 3D-CAD-modellen die we meteen konden integreren. Dat laatste was echt een pre, zeker gezien de investering in zulke motoren.’ Maxon gaf volgens Brito gericht advies, onder meer over de reductieverhoudingen en mechanische integratie. ‘Geen standaard verkoopgesprekken dus, maar veel meer als technische partner.’
Nico Wegman, key accountmanager bij maxon: ‘Het is belangrijk om iteratief te kunnen werken en open te staan voor feedback vanuit het veld.’ Foto: maxon
Out-of-the-box functioneel
Aanvankelijk wilde het Hica-team de motorsturing zelf ontwikkelen, via een programmeerbare FPGA-chip voor geavanceerde besturingsalgoritmes. ‘We dachten: vier motoren aansturen moet vooral snel gaan’, zo blikt Brito terug. ‘Maar de ontwikkeling kostte ons veel tijd, vooral in de interactie tussen de lagere softwareniveaus en motoren. Uiteindelijk zijn we alsnog overgestapt op de ESCON-controllers van maxon. Die werkten vrijwel direct out-of-the-box. We koppelden ze aan de motoren en konden snel verder.’
Nog compacter en lichter
Nico Wegman, key accountmanager bij maxon, herkent Hica’s verhaal. ‘In de medische markt gaan processen nu eenmaal traag, denk alleen al aan de regelgeving. Dan is het belangrijk om iteratief te kunnen werken en open te staan voor feedback vanuit het veld. Daarom doen wij meer dan alleen componenten leveren, juist voor een project als dit. We hebben meerdere sessies gehad met Hica en actief meegedacht over verbeteringen – voor nu én straks. Zo is het bijvoorbeeld nog mogelijk om over te stappen op multi-axis controllers, wat neerkomt op één pcb met meerdere motorcontrollers erop. Zo’n oplossing zou het systeem nog compacter en lichter maken. En daarmee waarschijnlijk ook kostenefficiënter.’
Link magazine september/oktober 2025. Thema: Transitie van projectenorganisatie naar seriematige business. Cover TjarkoBouman ceo BDR Therma Group. Lees het artikel digital of vraag exemplaar op bij mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Investeerders voor TRL 7
Het Haptico-systeem heeft inmiddels Technology Readiness Level (TRL) 6 bereikt, wat betekent dat het is getest in een representatieve omgeving. De eerste demo met echte patiënten is geweest, de komende tijd moeten er nog meer van zulke tests plaatsvinden richting TRL 7. Hica zoekt daarvoor nog investeerders, zegt Verloop, die samen met zijn collega’s toewerkt naar een eerste serie van vijftig systemen. ‘Die gaan naar geselecteerde klinieken, daarna willen we vijfhonderd systemen leveren voor thuisgebruik bij patiënten.’
Als het goed is volgt in 2026 de CE-certificering, zodat het Haptico-systeem voldoet aan de Europese medische regelgeving. En dan begint het pas echt, stelt Brito. ‘De vergoedingssystemen en implementatiestrategieën verschillen per land. Dat betekent dat we de distributie en daarmee ook onze marktbenadering telkens moeten aanpassen.’
Stevige uitbreiding
Het team van Hica Solutions zal dus moeten groeien. Momenteel omvat de start-up vier medewerkers, die grotendeels remote werken. Maar gezien de nabije toekomst mikken Verloop en zijn collega’s op stevige uitbreiding. ‘We verwachten elk jaar vijf nieuwe medewerkers te kunnen aannemen. En dat voor engineering in brede zin, van software development tot mechanical en electrical engineering.’
Nu het Haptico-systeem bijna marktrijp is, verschuift de focus naar productoptimalisatie en schaalbare productie. Bovendien staan de digitale omgeving en datastructuur al, wat uitbreiding naar andere toepassingen vereenvoudigt. ‘Denk aan systemen voor arm- of schouderrevalidatie’, vertelt Verloop. ‘Ook daar hebben we krachtfeedback en precisieaandrijving voor nodig. En ook daarin willen we graag blijven samenwerken met maxon.’
