Duurzaam ondernemen is een van de speerpunten bij Timmerije. Zo wist dit spuitgietbedrijf uit Neede, gespecialiseerd in klantspecifieke kunststofproducten, het afgelopen jaar het gebruik van gerecyclede technische kunststoffen te verhogen van 16,5 naar 24,2 procent. Maar ook op een ander vlak zet Timmerije in op duurzaamheid: door ontwerp, onderhoud en revisie van klantmatrijzen slim te integreren, gaan deze langer mee, presteren ze beter en leveren ze in elke lifecycle rendement op.
- – ‘Voor grotere matrijzen is Europees inkopen nog altijd interessant.’
- – ‘Dankzij onze goede documentatie zijn wijzigingen snel door te voeren tegen relatief lage kosten.’
- – ‘Vanaf het begin valideren we het proefspuitingsproces op de afgesproken parameters.’
- – ‘Matrijzen onderhouden, repareren en reviseren is en blijft maatwerk.’
Frank Bruins (links) en Hans van Opheusden in de productie van Timmerije. Foto’s: Timmerije
Slim omgaan met productiemiddelen loont voor de klant
Matrijzen voor kunststofproducten zijn doorgaans eigendom van de klant en vormen de basis voor jarenlange productie. ‘Wij zien matrijzen dan ook niet als verbruiksgoed, maar als een investering die zijn waarde moet behouden’, zegt Hans van Oudheusden, engineer-projectleider bij Timmerije. ‘Onze klanten betalen voor die matrijs, het is onze verantwoordelijkheid om dat kapitaal goed te beheren. Als je de matrijs duurzaam inzet, onderhoudt en tijdig reviseert, levert dat niet alleen milieuwinst op, maar ook financieel voordeel. Je haalt simpelweg meer rendement uit dezelfde investering.’
‘Matrijzen vormen een investering die zijn waarde moet behouden’
Van Oudheusden is technisch verantwoordelijk voor de ontwikkeling van matrijzen in opdracht van de klant tot aan het in productie brengen van deze matrijzen. ‘Bij de producten waar wij matrijzen voor maken, leiden meerdere wegen naar de juiste matrijs. Wij zoeken steeds de beste weg om de levensduur te verlengen.’
Feasibilitycheck
Dat begint al bij het ontwerp van de matrijs, op basis van een tekening van het nieuwe kunststofproduct die de klant aanlevert. ‘Tijdens het ontwikkelings- en offertetraject voeren we een feasibilitycheck uit. Als een product nog niet maakbaar is, kunnen we het vaak wel maakbaar maken, door het productontwerp aan te passen’, schetst Van Oudheusden. ‘We denken mee over het product én de bijbehorende matrijs.’ De materiaalkeuze is daarbij heel belangrijk. ‘Door bijvoorbeeld rvs-materiaal te gebruiken, zullen de koelkanalen minder corroderen. Dit verhoogt de levensduur van de matrijs en zorgt voor blijvende kwaliteit van het product. Soms kiezen we ook voor een beter warmtegeleidend materiaal als normale koeling plaatselijk niet voldoende is. En bij mechanische delen zoeken we naar zo slijtvast mogelijke onderdelen die ook nog eens makkelijk uitwisselbaar zijn in de matrijs.’
Bij opdracht schakelt Timmerije een selectie van derde partijen in voor het maken van de matrijs. ‘Dit zijn vaste partners die we zelf hebben opgeleid in onze kwaliteitseisen en specificaties rond matrijzen, die kunnen direct aan de slag’, stelt Van Oudheusden. ‘Zo wordt de doorlooptijd van het maken van matrijzen verkort, doordat we goede afspraken kunnen maken over levertijden. En doordat ze werken conform onze eisen, kunnen we ook de kwaliteit en prestaties van de matrijzen garanderen richting onze klanten. Dat geeft hun vertrouwen richting hun eigen afnemers, ook bij naleververplichtingen.’
Voorspelbare prestaties
De vroege betrokkenheid in het ontwikkelproces en de geschetste co-engineering hebben meerdere voordelen. ‘We kunnen slijtagegevoelige delen bijvoorbeeld strategisch positioneren wat het onderhoud vereenvoudigt. Ook bij revisie zijn onderdelen dan sneller uit te wisselen, doordat medewerkers van onze gereedschapmakerij er makkelijk bij kunnen’, zegt Van Oudheusden. ‘En doordat we de specificaties van nieuwe matrijzen zelf opstellen, weten we precies wat nodig is om kwaliteit en levensduur ervan te garanderen. Deze integrale aanpak voorkomt fouten, vermindert aanpassingen achteraf en leidt tot voorspelbare prestaties over de hele levensduur van de matrijs. Zij kunnen zo jarenlang blijven produceren met dezelfde matrijs en kwaliteit en hun investering terugverdienen over de hele lifecycle.’
‘Wij garanderen de betrouwbaarheid van de matrijzen en de afgesproken productie’
De inkoop van de matrijzen gebeurt in Portugal, China, Duitsland en Nederland. ‘China is goedkoper, maar slechts tot op zekere hoogte. Voor grotere matrijzen is Europees inkopen nog altijd interessant’, aldus Frank Bruins, accountmanager en marketingmanager bij Timmerije. ‘Wanneer klanten hun assemblage beleggen in lagelonenlanden, dan verhuizen ze soms ook de productie van spuitgietproducten en daarmee de benodigde matrijzen daarheen vanwege de lagere arbeidskosten. Onze hoge mate van automatisering stelt ons in staat om concurrerend te kunnen spuitgieten.’
Registratie essentieel
Zodra de matrijzen gereed zijn en bij Timmerije binnenkomen, worden ze gedemonteerd en wordt gecheckt of ze conform specificatie zijn. ‘Daar heb ik een hele inspectielijst voor, met punten waaraan de onderdelen moeten voldoen. Werkt de hot runner goed, is de waterdoorstroming goed, hoe is de radius voor de spuitmond enzovoort’, zegt Marc Heineman, als meewerkend voorman van de gereedschapmakerij bij Timmerije verantwoordelijk voor de planning van de gereedschapmakerij en het onderhoud van de matrijzen. ‘Al die gegevens slaan we op in onze database.’
Die registratie is essentieel, stelt Bruins. ‘De klant schrijft een matrijs vaak in vijf jaar af, maar met het oog op de garanties die wij afgeven rond prestaties en levensduur van de matrijzen, is die informatie over alle onderdelen van matrijzen onontbeerlijk. Voor onderhoud bijvoorbeeld, maar ook vanwege de bijbehorende supplychain. Sommige matrijzen gaan wel dertig jaar mee, dan geldt voor ons ook een naleververplichting voor spareparts.’
Ook wanneer de klant in een later stadium een product wil doorontwikkelen en wijzigen, zijn aanpassingen in de matrijs noodzakelijk. ‘Doordat we product, matrijs en proces goed gedocumenteerd hebben, is zo’n wijziging snel door te voeren tegen relatief lage kosten’, zegt Bruins. ‘Een dergelijke levensduurverlenging is belangrijk, want dan hoef je niet een hele nieuwe matrijs te laten maken en bespaar je kosten.’
Eigen gereedschapmakerij
De eigen gereedschapmakerij van Timmerije speelt een belangrijke rol in de volgende levenscycli van klantmatrijzen: onderhoud en revisie. Hiertoe bemannen drie medewerkers een 24-uursstoringsdienst, en zijn twee medewerkers beschikbaar voor uiteenlopende mechanische bewerkingen, zoals frezen, draaien en vonken. ‘Wij hebben alle kennis en machines in huis om matrijzen te onderhouden, te repareren en te reviseren. Daardoor kunnen we snel reageren en voorkomen we stilstand bij onze klanten’, vertelt Heineman. ‘Dankzij revisie kunnen matrijzen vaak jaren langer mee. De klant bespaart op vervangingskosten en behoudt constante kwaliteit in de productie.’
Bruins benoemt nog een ander aspect. ‘Wij hebben kennis van de matrijzen, doordat we ze hier ontwerpen, onderhouden en in productie hebben. Die kennis gaat verloren als je naar het buitenland gaat’, zegt hij. ‘Als je goedkoop in het Verre Oosten matrijzen laat ontwikkelen en in productie neemt, kun je op langere termijn duurder uit zijn. De toelevering blijkt niet altijd betrouwbaar of matrijzen zijn niet van de gewenste kwaliteit, met als gevolg dat de kosten hoger oplopen door afkeur van producten. En als bedrijven gaan shoppen en een matrijs verhuist van de ene naar de andere producent, voelt niemand zich meer verantwoordelijk voor de matrijs.’
Nauw intern overleg
Op gezette tijden, na een bepaald aantal productie-uren en/of vastgesteld aantal producten die met de matrijs vervaardigd zijn, voeren Heineman en zijn team preventief onderhoud uit aan de matrijzen. ‘Eén keer per week draai ik de onderhoudslijst uit en plan ik de werkzaamheden. Vanuit productie krijg ik dan te horen wanneer de matrijs weer in productie moet. Daar houd ik rekening mee’, aldus de meewerkend voorman. ‘Bij onderhoud gaat de matrijs helemaal uit elkaar, wordt nagekeken en versleten onderdelen worden vervangen. Zijn er afwijkingen in productie, dan is reparatie of revisie aan de orde. Ook dat doen we in huis. Dat we alle bewerkingen en onderhoud in eigen hand hebben, scheelt tijd en kosten omdat we geen externe partijen hoeven in te schakelen.’
Link magazine december 2025-januari 2026. Thema: Geld verdienen tijdens de hele lifecycle. Cover Christian Rood Leydenjar. Lees het artikel digital of vraag exemplaar op bij mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Het interne onderhoudsteam werkt nauw samen met productie en engineering. ‘Wij zien precies hoe een matrijs zich gedraagt in de spuitgietlijn’, zegt Heineman. ‘Dat maakt het mogelijk om gericht onderhoud te plannen en stilstand tot een minimum te beperken.’ Veel matrijsonderdelen zijn gestandaardiseerd en worden ook gebruikt door matrijsleveranciers, zodat Timmerije snel nieuwe onderdelen kan bestellen bij toeleveranciers in de buurt. ‘Dan zijn ze sneller verkrijgbaar als een onderdeel een keer stuk gaat en voorkomen we stilstand bij de klant’, verklaart Van Oudheusden.
Optimalisatieslag
Nieuwe matrijzen die voor het eerst op de machine gaan, worden bijna altijd op puntjes geoptimaliseerd voordat de daadwerkelijke productie van start gaat. ‘Die komen tijdens het proefspuitoverleg met Heineman aan de orde. Een matrijs moet nu eenmaal zoveel delen per uur maken, anders wordt het te kostbaar of planningtechnisch een probleem. Daarom valideren we vanaf het begin het proefspuitingsproces op de parameters die zijn afgesproken met de klant’, zegt Van Oudheusden. ‘Bij meervoudige matrijzen, waarbij meerdere producten in één keer worden gefabriceerd, is het nog crucialer dat het proces in de cyclus loopt en producten eenzelfde kwaliteit hebben.’
Alle medewerkers binnen de gereedschapmakerij hebben een achtergrond in de metaal en doorgaans een langere loopbaan bij Timmerije. Heineman: ‘Jonge jongens leren hier het vak door mee te lopen met onze ervaren gereedschapmakers. Want matrijzen onderhouden, repareren en reviseren is en blijft maatwerk. Op die manier dienen wij als vakschool.’
Gegarandeerde betrouwbaarheid
Het feit dat Timmerije zijn klanten gedurende de hele lifecycle van matrijzen kan ontzorgen – van ontwerp en beheer tot onderhoud, reparatie en revisie, gecombineerd met de complete spuitgietproductie – is een belangrijke reden om matrijzen hier in beheer te geven, stelt Bruins. ‘Je wilt geen matrijs die bij een beperkt aantal shots al uit elkaar valt. Wij garanderen de betrouwbaarheid van de matrijzen en dat de afgesproken productie eruit komt.’ Zo worden de matrijzen na elke productierun geconserveerd weggezet in een brandwerende kluis om voor de volgende run weer ingezet te kunnen worden. ‘Door onderhoud en levensduurverlenging slim te integreren, verlagen we de total cost of ownership voor onze klanten’, zegt Heineman. ‘Dat is goed voor het milieu én voor de winstgevendheid van beide partijen.’
