Drie jaar geleden zorgde BBLeap voor ophef binnen de akkerbouw door in LINK Magazine te claimen als enige bedrijf ter wereld in staat te zijn om akkers plaats- en zelfs plantspecifiek te bespuiten. Langzaam maar zeker beginnen kwekers in te zien dat dit dé weg is naar een duurzamere akkerbouw met een lager teeltrisico en een hogere opbrengst.
– ‘Ons systeem is als een grote inkjetprinter waarbij elke “nozzle” individueel aangestuurd wordt.’
– ‘Wij helpen de telers tijdens een implementatie- en leertraject van drie jaar.’
– ‘Doel van de pilot is een precisieplan voor gewasverzorging te valideren en te optimaliseren.’
– ‘We zijn altijd kritisch ten aanzien van de technieken die we toepassen.’
Andere aanbieders zeggen ook dat ze plaats- en plantspecifiek kunnen spuiten maar kunnen die claim niet waarmaken’, aldus Peter Millenaar van BBLeap. Foto: BBLeap
BBLeap en Agrifirm verlagen drempel voor duurzame teelt
Inmiddels is in de Flevopolder een pilot gestart door coöperatie Agrifirm, in samenwerking met technologiepartners BBLeap en Tective Robotics. Daarnaast kunnen tien telers met aardappelen, uien en eventueel één bloembollenkweker meedoen. Medio augustus hadden zich al zeven akkerbouwers aangemeld.
Muur van onbegrip
De grote vraag is natuurlijk waarom plaats- en plantspecifiek spuiten nog steeds niet op grote schaal wordt toegepast in de akkerbouw en fruitteelt. Al decennia terug werd hierover gesproken en er zijn ook al jaren aanbieders op de markt die spuitsystemen leveren waarmee ze naar eigen zeggen plaatsspecifiek kunnen spuiten. ‘Die oplossingen werken veelal met camerasystemen op de trekker voor met name het detecteren van onkruid’, vertelt Peter Millenaar, directeur van BBleap uit Rijen. ‘Dit is echter niet hetzelfde als velden vol aardappel- of uienplanten via grote spuitbomen individueel voorzien van voedings- of bestrijdingsmiddel. Sommigen zeggen dit wel te kunnen, maar maken dat vervolgens in de praktijk niet waar.’
‘Wij moeten eerst door een muur van onbegrip en onwil heen’
Agrariërs die dergelijke systemen hebben aangeschaft, zijn teleurgesteld en ventileren hun slechte ervaringen naar collega’s waardoor de scepsis alleen maar is toegenomen. ‘Wij moeten dus eerst door een muur van onbegrip en onwil heen, voordat kwekers begrijpen waar we het over hebben. Terwijl wij wél waarmaken wat we claimen.’
Evert Hofman (Agrifirm): ‘Met behulp van de precisie-spuittechniek van BBLeap en de dronetechnologie van onder andere Tective Robotics zetten we in op datagestuurde gewasverzorging.’ Foto: Agrifirm
Microklimaatjes
‘Kijk naar een akker met bijvoorbeeld aardappelplanten. Dan zie je ten eerste dat deze niet allemaal even groot zijn en ook dat planten op bepaalde plekken aangetast zijn door ziektes’, zegt Evert Hofman, conceptmanager Plant Based Solutions bij de Royal Agrifirm Group, met het hoofdkantoor in Apeldoorn. ‘Daarnaast zijn er stukken waar onkruid welig tiert, terwijl dit op andere plekken een stuk minder is. Normaal gesproken worden voedingsstoffen en gewasverzorgingsmiddelen met spuitsystemen integraal over akkers gespoten. Dat is natuurlijk verre van ideaal, want sommige planten krijgen dan te veel en andere weer te weinig.’ Grote akkers hebben ook vaak meerdere ‘microklimaatjes’ terwijl hoogteverschillen in het terrein eveneens een rol kunnen spelen. Planten individueel besproeien is dus dé oplossing, maar hoe doe je dat?
‘Zie ons systeem als een grote inkjetprinter waarbij elke “nozzle” van de spuitbomen individueel aangestuurd wordt’, legt Millenaar de werking uit. ‘Maar dat moet dan wel kunnen en juist het ontwikkelen van spuitbomen met individueel aanstuurbare nozzles was de heilige graal die het mogelijk zou maken om elke plant met de hoogste precisie te behandelen.’ Vervolgens moet je die vele nozzles dan wel stuk voor stuk kunnen vertellen wanneer ze open en dicht moeten gaan en hoeveel vloeistof ze op de plant of een stukje akker moeten spuiten.
Geavanceerde technologie
Om dit te kunnen programmeren, gebruikt BBLeap verschillende technologieën. Voor het algemene beeld van een akker betreft dit bijvoorbeeld satellietbeelden. Ook worden wel aanvullende bodemmonsters genomen. ‘De belangrijkste bron van informatie is echter dat je de gewassen individueel op akkerniveau bekijkt. Daarvoor passen we ons LeapEye-systeem toe. Hierbij zijn op vaste afstanden camera’s en processoren op de spuitbomen gemonteerd, waarmee beelden worden opgenomen van de geteelde gewassen en het onkruid op de akker.’
‘Gemiddeld kun je hiermee 30 procent minder bestrijdingsmiddel gebruiken’
Daarnaast brengt BBLeap ook met drones de situatie op de akkers in kaart. De positie van de drone wordt vastgelegd met gps zodat precies duidelijk is welke met de camera opgenomen plant waar staat. Dit geldt ook voor de camera’s van het LeapEye-systeem waarvan de posities eveneens met gps worden vastgelegd. ‘LeapEye is overigens het eerste open cameraplatform dat ook algoritmen van andere algoritmeontwikkelaars ondersteunt, wat de deur opent voor oplossingen die speciaal voor de kweker zijn ontwikkeld.’
Met behulp van een drone met gps en camerasysteem wordt de situatie op een akker nauwkeurig in beeld gebracht. Foto: Agrifirm
Big data
De enorme hoeveelheid data van satelliet-, drone- en LeapEye-camerabeelden worden vervolgens bewerkt met geavanceerde software, waarbij ook gebruik gemaakt wordt van speciale algoritmen en AI. ‘Binnen deze pilot vertaalt Agrifirm de theorie van de teelt naar de praktijk in de vorm van een uiterst nauwkeurig spuitplan in combinatie met gerichte teeltadviezen’, stelt Millenaar. ‘Hierdoor is het mogelijk om elke plant optimaal individueel te behandelen. Deze krijgt óf niets toegediend óf een nauwkeurig afgepaste hoeveelheid vloeistof. In vergelijking met de conventionele manier van sproeien zijn zo tientallen procenten te besparen op het gebruik van gewasverzorgingsproducten, terwijl de opbrengst toeneemt en het milieu minder wordt belast. Win-win op verschillende fronten dus.’
Driejarige pilot
Gedurende de driejarige pilot gaat Agrifirm samen met tien telers uit Flevoland het plant- en plaatsspecifiek werken in de praktijk onderzoeken. Voor het stimuleren van groei maar ook voor het bestrijden van ziektes en onkruid ontwikkelt en levert de Royal Agrifirm Group chemische en biologische producten op maat. Agrifirm werd in 1892 opgericht en telt als coöperatie alleen al in Nederland zo’n 8.000 leden. Het bedrijf levert hoogwaardige diervoeders, premixen, concentraten, mineralenmengsels en additieven voor de veevoederindustrie, producten voor gewas- en teeltverbetering, maar ook dier- en gewasspecifieke digitale oplossingen. Agrifirm is actief in vijftien landen en heeft meer dan drieduizend medewerkers in dienst.
‘Doel van de pilot is om een precisieplan voor gewasverzorging in aardappelen en uien te valideren en te optimaliseren’, zegt Hofman. ‘Met behulp van de precisie-spuittechniek van BBLeap en de dronetechnologie van onder andere Tective Robotics zetten we in op datagestuurde gewasverzorging.’
Akkerbouwer Johan Bierma is een van de deelnemers aan de pilot: ‘Het leek ons verstandig om een systeem te kiezen dat klaar was voor een duurzamere toekomst.’ Foto: Kevin de Lange
Tijdens de pilot worden de gewassen door de spuitbomen met LeapEye wekelijks gescand, wat belangrijke data oplevert om tot op plantniveau precies daar waar nodig te kunnen spuiten. Hofman: ‘Wij helpen de telers tijdens een implementatie- en leertraject van drie jaar. Teeltadviseurs van Agrifirm geven praktische adviezen op basis van de bodem via de Agrifirm-bodempotentiekaart of gegevens van het gewas die zijn verzameld door onder andere de LeapEye-gewascamera’s op de spuit en beelden die door de automatische drones zijn gemaakt.’ Tijdens de pilot komen de deelnemers per seizoen twee tot drie keer als studiegroep bij elkaar om ervaringen te delen en om op de hoogte te worden gehouden van de huidige stand van onderzoek. Ook ontvangen zij aan het einde van elk seizoen een rapportage op milieubelastingpunten en gewasgroei vergeleken met de studiegroep.
Investeringsopties
Om te kunnen deelnemen moeten telers bereid zijn om te investeren in het LeapBox-spuitsysteem van BBLeap en het LeapEye-camerasysteem, waarbij ze 10.000 euro korting krijgen op de aanschafprijs. Het LeapSpace-abonnement van BBLeap en het Agrifirm-precisiegewasverzorgingsplan zijn het eerste jaar gratis. ‘Qua investering zijn er overigens ook tussenoplossingen’, stelt Millenaar. ‘Onze technologie kun je namelijk ook op bestaande spuiten zetten, wat een veel lagere initiële investering betekent dan wanneer je een compleet nieuw spuitsysteem moet aanschaffen.’ Sinds 2020 worden de systemen al in de praktijk toegepast, waarbij de resultaten er niet om liegen. ‘Gemiddeld kun je hiermee 30 procent minder bestrijdingsmiddel gebruiken dan wettelijk is toegestaan. Ook is er veel minder spuitschade omdat planten nu nooit meer te veel middel krijgen toegediend. Daardoor is de overall-opbrengst hoger.’
Link magazine september/oktober 2025. Thema: Transitie van projectenorganisatie naar seriematige business. Cover TjarkoBouman ceo BDR Therma Group. Lees het artikel digital of vraag exemplaar op bij mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Kritisch op technieken
Een van de deelnemers aan de Agrifirm-pilot is akkerbouwer Johan Bierma uit Zeewolde. Samen met zijn vader runt hij een middelgroot akkerbouwbedrijf van zestig hectare, waarbij de bekende combi van aardappelen, uien, tarwe en suikerbieten wordt verbouwd. ‘We zijn een typisch traditioneel akkerbouwbedrijf’, zegt hij. ‘We gebruiken synthetische producten voor gewasbescherming en streven ernaar om de milieu-impact hiervan zo klein mogelijk te houden.’ Bierma maakt bijvoorbeeld al een aantal jaren gebruik van een speciale wasplaats met waterzuivering. Gewasbeschermingsmiddelen in de restvloeistof van de bespuitingen en het spoelwater van de veldspuit worden hierdoor op natuurlijke wijze afgebroken, wat het risico op emissie naar de sloot voorkomt. ‘We zijn altijd kritisch ten aanzien van de technieken die we toepassen. Zo kwamen we vorig jaar mede vanwege de strengere eisen ten aanzien van driftreductie tot de wens een nieuwe veldspuit aan te schaffen. Zo’n spuit gaat zomaar tien tot vijftien jaar mee, dus leek het ons verstandig om een systeem te kiezen dat klaar was voor een duurzamere toekomst.’
Hightechbasis
Reden voor Bierma om te opteren voor het systeem van BBLeap waarmee individuele precisie aansturing van de nozzles mogelijk is. ‘Hiermee kun je plaats- en plantspecifiek spuiten en om dat goed te kunnen inzetten en te optimaliseren, nemen we deel aan de pilot’, zegt hij. ‘We hebben nu een hightechbasis op sproeigebied, waarbij we door het successievelijk toevoegen van camera- en dronetechnieken straks steeds verder kunnen gaan verfijnen.’
Via de pilot, de ondersteuning door BBLeap en Agrifirm en het uitwisselen van ervaringen met andere deelnemers hoopt de akkerbouwer uit Zeewolde dat sneller en makkelijker te kunnen realiseren. ‘Allereerst verwacht ik dat we op korte termijn veel efficiënter met onze voedings- en gewasbeschermingsmiddelen om gaan springen, om op den duur ook de opbrengst en de kwaliteit van de oogsten verder te kunnen optimaliseren.’
