Sinds de oprichting in 1925 profileerde Festo zich ruim een halve eeuw als pneumatiekspecialist. Maar na de introductie van hun eerste programmeerbare elektronische FPC-besturing in de jaren 80 van de vorige eeuw werden steeds meer elektrische, digitale en (elektro)mechanische componenten toegevoegd aan het programma. Hierdoor groeide Festo uit tot veelzijdige leverancier van multidisciplinaire motion-controloplossingen.

Het productaanbod van Festo is enorm gegroeid. Ook op de bekende terreinen van pneumatische aandrijvingen, servopneumatische positioneersystemen, ventielen en ventieleilanden is nog steeds sprake is van opmerkelijke innovaties. Maar vooral op het gebied van elektrische en elektromechanische aandrijftechniek is het programma de laatste decennia flink uitgebreid met lineaire en roterende actuatoren, servo- en stappenmotoren en mechanische tandwielkasten. Daarnaast levert Festo sensoren, besturingssystemen en componenten zoals (vacuüm)grippers, zodat met het huidige aanbod complete handling- en productieautomatiseringssystemen zijn te bouwen. Aangevuld met engineeringtools, op maat gesneden technical support en gerichte opleidingen betekent dit dat Festo inmiddels een belangrijke positie heeft verworven als veelzijdige, multidisciplinaire totaalpartner voor machinebouwers en productieautomatiseerders.
Meer vrijheid
Een gamechanger vormde eind 2024 de introductie van het ‘open besturingsplatform’ Festo AX Controls. Dit is volledig compatibel en interoperabel, maakt vrije combinaties van mechanica, hardware- en softwarefuncties mogelijk en rekent af met ongewenste keuzes en heilige huisjes. Engineers reageerden enthousiast op de mogelijkheden van Festo’s AX Controls, dat mede is gebaseerd op de open standaard PLC-Next. Want dit betekende dat ‘niet ideale combinaties’ hiermee verleden tijd waren. Ook betekende dit het einde van uitgesproken grenzen, die op het gebied van motion-control natuurlijk sowieso al een tijd aan het vervagen zijn. Vooral de opmars van snelle, flexibele en energievriendelijke elektrische aandrijvingen is hiervan de belangrijkste oorzaak. Voor veel situaties waarin vroeger pneumatiek domineerde, zijn er steeds vaker elektrische alternatieven die makkelijker te installeren en te besturen zijn en ook nog eens minder energie gebruiken. De elektrificatie binnen de aandrijfmarkt zet steevast door en Festo, dat wereldwijd tegen de 21.000 mensen in dienst heeft, speelt daar naadloos op in. Volgens Peter van de Mast, die bij Festo de functie van business driver Electrical Automation vervult, betekent dit wel dat engineers motion-control vraagstukken tegenwoordig anders zullen moeten aanvliegen.
Opmars van elektrisch
‘Even voor de duidelijkheid, pneumatiek zorgt nog steeds voor een belangrijk deel van onze omzet’, benadrukt Van de Mast. ‘In veel toepassingen, zoals vacuümgrippers in spinrobots of zeer snelle repeterende bewegingen in machines, blijven pneumatische oplossingen vooralsnog ideaal. Ook servopneumatiek is niet weg te denken uit de motion-control wereld. Maar het is een feit, elektrische aandrijftechniek rukt steeds verder op. Je hebt alleen een voedings- en datakabel nodig om elektrische componenten aan te sluiten dus daar ligt al een voordeel. Ook zijn elektrische aandrijvingen de afgelopen decennia, mede onder druk van EU-regelgeving op het gebied van energie en milieu, efficiënter geworden, terwijl ze ook sneller en compacter werden. Pneumatiek blijft qua bewegingsmogelijkheden in relatie tot gewicht interessant, maar het nadeel is dat de opwekking van perslucht niet bepaald efficiënt is. Vooral de energiekosten kunnen bij hoge bewegingsfrequenties en grote cilinderdiameters behoorlijk oplopen. Kun je dergelijke situaties puur elektrisch oplossen dan kan dat dus interessante energetische voordelen opleveren.’
Denken in functies
‘Veel engineers kiezen bij het ontwerpen van nieuwe constructies uit zekerheid voor bekende oplossingen’, stelt Van de Mast. ‘Logisch, want men wil nu eenmaal geen fouten maken. Maar dit staat innovatie en “de ideale oplossing” wel in de weg. Ons advies is: kies niet te snel voor concrete oplossingen, maar bepaal eerst welke functies nodig zijn om datgene te realiseren wat men voor ogen heeft. Handig is dat we daarvoor tegenwoordig een toolbox vol selectie- en sizingtools hebben. Moet er een massa van A naar B, hoe snel moet dat dan en hoe zwaar en hoe groot is die massa? Beweegt deze langs een of twee assen en is er ook sprake van rotatie? Als je alles goed invult, rolt daar vanzelf een aantal pneumatische en/of elektrische opties uit. Die kun je vervolgens op (voor jou) belangrijke criteria beoordelen, zoals prijs, montagekosten, afmetingen, prestaties, energie- en onderhoudskosten, etc.’ Uiteraard staan de experts van Festo vervolgens klaar om je door die keuzes te loodsen, weet Van de Mast. ‘Want er zijn veelal meerdere oplossingen. Energiegebruik en sustainability wegen tegenwoordig steeds zwaarder mee in de keuzes. Maar omdat we met AX Controls een platform hebben waarmee we vrijwel alles met alles kunnen combineren, hoef je niet meer voor bekende en/of “verplichte” oplossingen te kiezen en kun je alle mogelijkheden onbevangen op een rijtje zetten. Ook kun je hiermee afscheid nemen van dure licenties. Die veelheid aan opties kan natuurlijk tot keuzestress leiden, maar dat zien wij juist als een voordeel. Bovendien helpen wij engineers en constructeurs bij het maken van de juiste keuzes.’

Geen heilige huisjes meer
‘Alle bekende grote plc-merken hadden vroeger eigen software en eigen programmeersets’, legt Van de Mast uit. ‘Dat beperkte de keuzes en mogelijkheden bij de klant. Had je voor merk X gekozen, dan zat je daaraan vast, met alle beperkingen van dien. Klanten moesten zich dan ook vaak in een spagaat wringen om iets specifieks voor elkaar te krijgen dat merk X niet in huis had. Eigentijdse ontwerpers accepteren geen hokjes en heilige huisjes meer. Die willen wat ze bedenken makkelijk kunnen realiseren, waarbij ze ook gewend zijn om veel keuzevrijheid te hebben en alles probleemloos te kunnen combineren. Met AX Controls in combinatie met onze pneumatische en elektrische/mechanische componenten die je via een bussysteem verbindt, spelen we daar feilloos op in. Naast typische aandrijfcomponenten zoals elektrische en pneumatische actuatoren en elektro- en servomotoren kun je ook mechanische componenten en bijvoorbeeld visionsystemen en robots/cobots combineren binnen het AX Controls concept. Daarnaast kunnen software, bibliotheken en tools van andere leveranciers eenvoudig worden geïntegreerd, is webgebaseerde engineering mogelijk en bevat het platform analyseapplicaties en intelligente AI-tools. Dit betekent dat je hiermee 100 procent Fit4Purpose oplossingen kunt bouwen met precies de nieuwe bouwstenen en functies die jij wenst en/of de tools en componenten die je gewend bent te gebruiken.’
Marges verkleinen
‘De huidige onzekere geopolitieke situatie en de gevreesde gevolgen daarvan op langere termijn, betekenen dat investeringen onder een vergrootglas liggen’, aldus Van de Mast. ‘Maar ook dat huidige situaties extra kritisch worden geanalyseerd. Waar ligt nog ruimte voor verbetering? Kunnen wachttijden en downtimes in de productie door storingen/service worden verkort en kunnen tempo’s omhoog voor een betere OEE? Ook wil je besparen op grondstoffen en materialen, afval beperken en de logistieke keten optimaliseren. Dat vereist tools om alles zichtbaar te maken. Binnen het AX Controls platform zijn die beschikbaar/integreerbaar. Ook wil je het ontwerpproces optimaliseren en meer flexibiliteit in je ontwerpen brengen zonder dat dit ongewenst hogere kosten met zich meebrengt. Goed nadenken over standaardisatie en via simulatie- en digital twins tools heldere vergelijkingen maken helpt je hierbij. En bij vragen zijn wij er uiteraard zodat de ideale oplossing nooit ver weg is.’