Na drie moeilijke jaren laat de Duitse machinebouwindustrie voorzichtig de eerste tekenen van herstel zien. In het eerste kwartaal van 2026 steeg de instroom van orders met 15 procent ten opzichte van een jaar eerder. Daarmee lijkt de markt de bodem te hebben bereikt, al is van een structurele opleving nog geen sprake. Dat blijkt uit de nieuwste cijfers van de Duitse brancheorganisatie VDW.
Zowel de binnenlandse als buitenlandse vraag droegen bij aan de stijging. De orders uit Duitsland namen met 18 procent toe, terwijl de buitenlandse orders met 14 procent stegen. Volgens de VDW moet deze groei echter wel in perspectief worden geplaatst. De vergelijkingsbasis van vorig jaar was bijzonder laag en een belangrijk deel van de ordergroei komt voort uit enkele grote projecten en incidentele opdrachten. Van een breed herstel van de investeringsbereidheid is nog geen sprake.
De onderhouds- en retrofitmarkt blijft ondertussen een belangrijke stabiliserende factor voor veel machinebouwers. Ook zijn de verschillen tussen sectoren groot. Bedrijven die actief zijn in luchtvaart, defensie, medische technologie en elektronica investeren weer meer. Daartegenover staan zwakke markten als metaalbewerking, algemene machinebouw en vooral de automotive-industrie en haar toeleveranciers.
Productie en export blijven onder druk
Ondanks de hogere orderinstroom blijft de operationele situatie lastig. De productie van de Duitse machinegereedschapindustrie daalde in het eerste kwartaal met 11 procent tot 2,8 miljard euro. Ook de binnenlandse omzet (-13 procent) en de export (-10 procent) liepen terug.
Regionaal zijn de verschillen groot. De Verenigde Staten blijven een groeimarkt, waar de export met 8 procent toenam. Europa bleef met een daling van 11 procent achter, terwijl de export naar Azië zelfs met 18 procent terugviel. Vooral de Chinese markt blijft problematisch: de export naar China kromp met 32 procent.
Als reactie op deze ontwikkeling kiezen steeds meer Duitse machinebouwers voor een local-for-local-strategie, waarbij productie dichter bij de afzetmarkt plaatsvindt. India ontwikkelt zich daarbij snel tot een belangrijke groeimarkt en is inmiddels de derde exportbestemming voor Duitse machinegereedschappen.
Bezettingsgraad en werkgelegenheid dalen verder
Ook de bezettingsgraad van de fabrieken blijft onder druk staan. Die kwam uit op slechts 73 procent. Dat vertaalt zich inmiddels ook in de werkgelegenheid. In maart telde de sector nog 60.600 medewerkers, bijna 9 procent minder dan een jaar eerder.
Volgens VDW is de stijging van de orderinstroom daarom vooral een positief signaal, maar nog geen reden voor optimisme. Voor een duurzaam herstel zijn volgens de brancheorganisatie meer investeringsvertrouwen en stabielere economische omstandigheden noodzakelijk. De aanhoudende geopolitieke spanningen, waaronder het conflict in het Midden-Oosten, zorgen bovendien voor extra onzekerheid en hogere kosten, waardoor bedrijven terughoudend blijven met nieuwe investeringen.
De Duitse machinegereedschapindustrie behoort tot de vijf grootste sectoren binnen de Duitse machinebouw en geldt traditioneel als een belangrijke graadmeter voor de industriële conjunctuur. In 2025 realiseerde de sector met circa 64.500 werknemers een productieomzet van ongeveer 13,8 miljard euro.
