Het Coalitieakkoord 2026–2030 van D66, VVD en CDA verbetert op korte termijn het overheidssaldo, maar leidt op langere termijn tot een hogere staatsschuld. De doorsnee koopkracht daalt licht, terwijl de uitstoot van broeikasgassen en stikstof afneemt — al blijven de stikstofdoelen buiten bereik. Dat blijkt uit de gezamenlijke analyse van het CPB en PBL.
Begroting: korte winst, lange druk
Binnen de kabinetsperiode verbetert het EMU-saldo met 0,2% bbp. Dat komt onder meer door hogere defensie-uitgaven om de NAVO-norm te halen, gecombineerd met een minder sterke stijging van zorg- en sociale zekerheidsuitgaven.
Bezuinigingen vinden plaats via een hoger eigen risico in de zorg, ombuigingen in de langdurige zorg en versoberingen van WW- en WIA-uitkeringen. Tegelijkertijd stijgen de lasten op inkomen en arbeid doordat belastingschijven slechts gedeeltelijk voor inflatie worden gecorrigeerd en premies toenemen.
Op lange termijn loopt de overheidsschuld echter op tot 137% van het bbp in 2060, mede door structureel hogere defensie-uitgaven en extra investeringen in woningbouw, klimaat en stikstofbeleid.
Economie: lichte koopkrachtdaling
De Makers Top 100 2026: Kijkend naar de verschillende markten waarin de bedrijven in De Makers Top 100 actief zijn, blijft de semiconsector dominant. ASML voert de lijst aan. Link magazine
De doorsnee koopkracht daalt gemiddeld met 0,4% per jaar. Lagere inkomens worden relatief iets harder geraakt, onder meer door het hogere eigen risico en beperkte voordelen van de nieuwe kindregeling. Ook neemt de inkomenszekerheid af door aanpassingen in WW en WIA.
Daartegenover staan investeringen in onderwijs, publieke infrastructuur en extra financiering voor scale-ups, die het investeringsklimaat moeten versterken. Maatregelen op de woningmarkt zorgen op lange termijn voor een lichte toename van het woningaanbod.
Klimaat en stikstof: stap vooruit, doelen nog niet gehaald
Het maatregelenpakket zet een stap richting de stikstofdoelen, maar haalt deze nog niet. Door subsidies krimpt de veestapel en investeren boeren in nieuwe technieken. Extensivering van landbouw rond natuurgebieden draagt bij aan natuurherstel.
De reductie van broeikasgassen vindt vooral plaats in de industrie via SDE++-subsidies en in de elektriciteitssector door uitbreiding van windenergie op zee. Voor het behalen van de klimaatdoelen in 2050 is volgens CPB en PBL aanvullend beleid noodzakelijk.
De conclusie: het coalitieakkoord biedt op korte termijn begrotingsruimte en zet stappen op klimaatgebied, maar schuift financiële en beleidsmatige uitdagingen nadrukkelijk door naar de langere termijn.
