Bedrijven die bezig zijn met de overstap van engineering-to-order naar configure-to-order hebben vaak oogkleppen op: ze zijn volledig gefocust op het technische vraagstuk hoe ze hun producten in modulaire bouwblokken moeten ophakken. ‘Maar ze vergeten dat een CtO-aanpak ook een andere organisatie vergt’, stelt Hans Lekkerkerk van de Radboud Universiteit in Nijmegen.
De vergeten kant van de CtO-transitie
De meeste bedrijven werken traditioneel met functionele afdelingen. ‘Alle verkopers bij elkaar, alle engineers, alle draaiers, alle onderhoudsmensen. Dat noemen we functioneel of activity-based organiseren’, vertelt Hans Lekkerkerk, senior docent organisatieontwerp bij de faculteit Bedrijfskunde van de Radboud Universiteit in Nijmegen. ‘In een projectenbusiness is dat helemaal niet zo vreemd, want daar is elke opdracht anders. Maar als je naar configure-to-order opschuift, dan ga je richting waarvoor lean ontwikkeld is, richting (kleine) seriefabricage in flows of cellen. Dan kun je loskomen van die functionele structuur.’ Sterker nog, Lekkerkerk betoogt dat bedrijven die stap ook moeten zetten.
De Nijmeegse organisatiespecialist verwijst naar de sociotechniek van de Nederlandse socioloog en hoogleraar bedrijfskunde Ulbo de Sitter. ‘Dat is een universele aanpak van structuurherontwerp. Je kijkt hoe producten zijn opgebouwd, wat dat betekent voor de processen, en dan naar de organisatie. De Sitter zei: “Kijk niet alleen naar de kwaliteit van de organisatie, maar ook naar de kwaliteit van de arbeid.” Teams met diverse mensen leren meer, stemmen onderling af en hebben minder stress.’ In een functionele structuur is dat moeilijk: als je een ander vak wil leren, moet je naar een andere afdeling. ‘Dat zijn andere mensen, houden misschien wel van een andere voetbalclub dan jij’, zegt Lekkerkerk en hij trekt er een gemaakt vies gezicht bij. ‘Dat is vaak een grotere stap dan leren van een collega binnen je eigen groep.’
Na een reeks inspirerende masterclasses Smart Customization komen we opnieuw samen voor een speciale terugkomdag. Een moment om ervaringen te delen — over mooie resultaten, maar ook over de uitdagingen en de geleerde lessen onderweg.
Vier deelnemende bedrijven nemen ons open en eerlijk mee in hun traject: wat werkte, wat niet, en wat zij anders zouden doen. Soms een beetje kwetsbaar — en juist daarom zo waardevol.
Of u nu midden in een transformatie zit, of net de eerste stappen zet richting standaardisatie, modularisatie en configuratie: deze middag biedt inzichten die direct toepasbaar zijn in uw eigen organisatie.
We verwelkomen u graag op donderdag 26 maart 2026 in Echteld voor een inspirerende en praktische terugkomdag.
Praktische informatie
Datum
Donderdag 26 maart 2026
Inloop vanaf 13.00 uur — start programma 13.30 uur
Locatie
Restaurant De Oude Duikenburg
Voorstraat 30
4054 MX Echteld
Deelnamekosten
€ 199,00 per persoon (excl. btw), inclusief koffie/thee en borrel. Aanmelden voor de terugkomdag
Hij ziet bovendien hoe de traditionele manier van organiseren leidt tot veel coördinatie. ‘In functionele structuren moeten al die afdelingen iets doen aan zo’n project, dat maakt de coördinatielast heel intensief. Dat is het gedoe waar eerstelijns leidinggevenden voortdurend druk mee zijn: brandjes blussen, schuiven, bijsturen. Ze halen daar beroepstrots uit, en daar is niks mis mee. Het is alleen zo jammer voor hen dat je het overbodig kan maken door slimmer te organiseren.’
Innovatie op moduleniveau
Dan komt zijn tweede punt. ‘In engineer-to-order zit productinnovatie in het primaire proces verstopt. Een klant komt met een vraag naar iets wat je nog nooit eerder hebt gedaan – daar kicken engineers natuurlijk op. Je verkoopt die uren aan die klant en met een beetje geluk kun je het later nog eens gebruiken. Maar standaardisatie en modulair ontwerpen, dat ligt niet in de natuur van engineers. Terwijl er minstens zulke interessante uitdagingen zitten in een modulair slim productontwerp.’
Volgens Lekkerkerk moeten bedrijven daarom ook hun innovatie anders organiseren. ‘In die oude situatie is er geen aparte afdeling voor product- of procesinnovatie. Maar bij een CtO-aanpak kun je dat wel zo organiseren. De innovatie op moduleniveau moet je op een andere manier opzetten, gekoppeld aan wat verkoop aan nieuwe wensen uit de markt haalt, wat productie aan tekortkomingen ziet, en wat service in het veld tegenkomt.’ Of in andere woorden: ‘In engineer-to-order zegt verkoop: we hebben deze klant, dit kost zoveel, kunnen we dat wegzetten. In configure-to-order zeg je: we doen een productwijzigingsproject, besteden daar zoveel uren aan, en verwachten deze voordelen bij de volgende serie modules. De businesscase is anders, de dynamiek is anders.’ En die verandering heeft dus ook gevolgen voor de structuur, benadrukt Lekkerkerk.
Link magazine december 2025-januari 2026. Thema: Geld verdienen tijdens de hele lifecycle. Cover Christian Rood Leydenjar. Lees het artikel digital of vraag exemplaar op bij mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Hij wijst erop dat standaardisatie minstens zo belangrijk is als modularisatie. ‘Zodra je in modules denkt, ligt de verleiding op de loer om in elke module kleine variaties toe te staan. Maar de voordelen van een lokaal optimum moeten wel heel groot zijn om de rompslomp waard te zijn. Want het betekent een extra artikelnummer, misschien zelfs een nieuwe toeleverancier. Je moet integraal kijken wat dat betekent voor inkoop, logistiek en onderhoud.’ Daarom pleit hij voor discipline in ontwerp en uitvoering. ‘Dat is de taak van de systeemarchitect, maar je kunt er ook een “standaardbewaker” voor aanstellen.’
Gapend gat
Lekkerkerk ziet configure-to-order als kans om de organisatie aantrekkelijker te maken. ‘Door die verschuiving op het continuüm van volume en variëteit open je de mogelijkheid om team-based te werken, met een betere kwaliteit van de arbeid: meer variatie, minder stress.’ Hij noemt dat bedrijfjes binnen het bedrijf. ‘Daar voelen mensen zich eigenaar van hun module. Je krijgt eigenaarschap, kortere lijnen, minder coördinatie. En dat maakt het werk ook leuker.’
De overgang vraagt wel om keuzes. ‘Je kunt niet alles tegelijk overhoop halen. Begin met een slimme productarchitectuur. Als dat niet lukt, schuif je niet genoeg op richting configure-to-order om ook die structuurstap te kunnen maken. Maar zodra je die productarchitectuur op orde hebt, kun je slimmer organiseren: cellen rond modules, met minder coördinatie en meer eigenaarschap.’
Hij kan zich er gigantisch over verbazen: ‘Iedereen weet dat het slimme keuzes zijn om te standaardiseren, beperkte voorraden aan te houden en niet aan te sturen op een maximale bezettingsgraad van je machines. Toch doen maar weinig bedrijven het. Er is een gapend gat tussen wat er aan bewezen bedrijfskundige methodes zijn en wat er in de praktijk wordt overgenomen. Bachelorstudenten komen tijdens hun stage met oplossingen die soms al dertig jaar in de boekjes beschreven staan. En dan zeggen bedrijven: dat werkt bij ons niet, want wij zijn anders.’ Hij haalt zijn schouders op. ‘Het is geen theorie. Configure-to-order betekent niet alleen anders produceren. Het betekent ook anders organiseren.’
https://www.ru.nl/opleidingen/masters/organisation-design-and-change-management
https://www.accouitgeverij.nl/winkel/nieuwe-organiseren-downloads
https://www.han.nl/projecten/2022/beheersbare-productvarieteit-in-het-mkb/
