Tijdens de meest recente editie van de TalkING-rondetafel (Artikel in de Engelstalige special Link magazine) schetste Joost Eyck, associate partner bij strategisch adviesbureau Altman Solon, hoe snel de semiconmarkt van kleur is verschoten. ‘De wereld ziet er behoorlijk anders uit dan een halfjaar geleden. Het waren geen zeven magere jaren, maar de afgelopen twee jaar heeft het pijn gedaan bij veel toeleveranciers. Gelukkig voelen we weer de tractie en stromen de orders binnen. Laten we hopen dat dit het startschot is voor zeven vette jaren’, aldus Eyck.
‘Er is een enorme groeiverwachting richting 2030. Een structurele tailwind, die wordt gedreven door AI’, gaat Eyck verder. ‘De groei zit met name in datacenters en draadloze apparaten, dus in de meest geavanceerde logic-chips en high bandwidth-geheugens. Als je wilt profiteren van de groei, moet je dus AI-exposure in je portfolio hebben. Je moet ingelockt zijn op de meest geavanceerde technologieplatformen en roadmaps.’
Tegelijk verschuift het zwaartepunt binnen de keten. Waar de front-end traditioneel dominant was, winnen andere delen terrein. ‘De back-end is nog altijd veel kleiner, maar groeit een stuk sneller. Dat is niet gek als je bedenkt dat veel van de performanceverbeteringen in bijvoorbeeld Nvidia-chips op dit moment komen door advanced packaging. Ook de markt voor geavanceerde testsystemen groeit enorm snel.’
Voor Nederlandse toeleveranciers in de semicon spelen meerdere vraagstukken tegelijk. Dat begint bij capaciteit. ‘Het meest prangende is nu om snel op te schalen om te kunnen profiteren van de groeigolf’, weet Eyck. ‘Tegelijkertijd wil je een flexibele set-up hebben om ook weer te kunnen afschalen als dat even moet tussendoor. Als je dat slim doet, kunnen die twee dingen hand in hand gaan, bijvoorbeeld via automatisering en outsourcing van niet-core processen.’
Daarachter ligt een fundamenteler vraagstuk over afhankelijkheid. ‘De afgelopen paar jaar is de afhankelijkheid van semicon enorm toegenomen. Gemiddeld zit je al snel op 40 procent, en voor veel suppliers veel hoger dan 50 procent’, schetst Eyck. ‘Die exposure heeft de afgelopen twee jaar pijn gedaan.’ Nu de vraag terugkomt, verschuift de aandacht weer. ‘Diversificatie verdwijnt weer naar de achtergrond, terwijl je voor duurzame groei op de lange termijn gewoon een robuust portfolio nodig hebt, zowel binnen de semicon zelf als daarbuiten.’
Ook marges en innovatie staan onder druk. ‘Ondanks de groeispurt die eraan komt, zal de margedruk van de afgelopen jaren aanhouden’, denkt Eyck. ‘Het is daarom belangrijk om duurzame kostenreductie door te voeren, bijvoorbeeld in procurement en operations via nearshoring en automatisering. En om je portfolio te rationaliseren: bleeders zo snel mogelijk eruit, volledig focussen op klanten met marge, en zoveel mogelijk standaardiseren van je long-tail.’ Tegelijk schuurt het in innovatie. ‘De r&d-activiteiten zijn bij veel suppliers onder druk komen te staan, onder meer door private equity, dat kritischer naar die budgetten kijkt. Innovatie is echter de motor van het succes van dit ecosysteem. Minder innovatie is geen optie, want daarmee verslechtert je competitieve positie.’
Die rol van private equity is volgens Eyck de komende jaren bepalend. ‘In Nederland is meer dan de helft van de keten al in handen van private equity’, zegt hij. ‘Dat heeft zonder meer geholpen, met kapitaal, met expertise en met ervaring. Maar het komt ook met zijn eigen uitdagingen. Het kan behoorlijk knetteren.’ Wat verandert, is de manier waarop die investeerders opereren. ‘De afgelopen jaren hebben ze relatief passief meegelift op de groei. Maar we verwachten dat private equity assertiever gaat ingrijpen in de assets om echt waarde te creëren. Het zal veel meer draaien om integratie, schaalvoordelen en het realiseren van synergie binnen buy-and-build-trajecten.’
Die ontwikkeling valt samen met een internationaal speelveld dat zeer bewegelijk is. ‘In de VS zijn er enorme investeringen in productie en r&d, en verwachten oem’s dat hun suppliers lokaal hun hubs opzetten’, vertelt Eyck. ‘In Zuidoost-Azië groeit het ecosysteem enorm hard en schuift het op naar high-end manufacturing. Die window of opportunity om daarin mee te gaan, wordt steeds kleiner. Ook andere suppliers ruiken hun kans en stappen in. Sommige Nederlandse suppliers zijn afwachtend om de stap naar Azië te zetten, en dat is begrijpelijk. De realiteit is dat je die luxe niet hebt.’
