In de Brainportregio werkt een consortium van bedrijven en kennisinstellingen binnen het Circular Business Program Semicon (CBPS) aan een nieuwe aanpak om circulariteit in de halfgeleiderindustrie te verbeteren. De betrokken partijen onderzoeken onder meer de haalbaarheid van een Triage Center, dat een centrale rol moet gaan spelen bij het vergroten van het hergebruik van modules en materialen in de semiconwaardeketen.
De hightechindustrie geldt als een belangrijke motor van de Nederlandse economie. In 2021 was de sector goed voor 80,2 miljard euro aan bruto toegevoegde waarde en telde zij 784.000 fte, wat neerkomt op ongeveer 10 procent van de nationale werkgelegenheid. Tegelijk krijgt de sector te maken met toenemende geopolitieke spanningen, krapte aan kritieke materialen en groeiende druk om te verduurzamen. Voor bedrijven in de Brainportregio aanleiding om gezamenlijk te zoeken naar manieren om circulariteit beter in te bedden in ontwerp-, productie- en serviceprocessen.
Het CBPS maakt onderdeel uit van de Innovatiecoalitie Circular Semicon (ICCS), waarin bedrijven, overheden en kennisinstellingen samenwerken aan een toekomstbestendige en circulaire halfgeleiderketen.
CBPS is een initiatief van Brainport Industries en ImpactX, met steun van de Provincie Noord-Brabant en de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM). Het programma moet leiden tot nieuwe inzichten en praktische handvatten om circulariteit op te schalen binnen de keten van halfgeleiderapparatuur.
Link magazine december 2025-januari 2026. Thema: Geld verdienen tijdens de hele lifecycle. Cover Christian Rood Leydenjar. Lees het artikel digital of vraag exemplaar op bij mireille.vanginkel@linkmagazine.nl
Een van de initiatiefnemers is KMWE, dat samen met onder meer ASML, Prodrive Technologies, Neways, Meilink, Aalberts, TNO en Fontys Hogescholen aan het programma deelneemt. Volgens Jochem Langendonk, director additive & reuse bij KMWE, richt het CBPS zich op zowel duurzaamheidswinst als het behoud van economische waarde. ‘Het gaat erom circulariteit structureel mee te nemen in beslissingen over ontwerp, productie en onderhoud. Daarmee versterken we de keten én verkleinen we de afhankelijkheid van schaarse grondstoffen’, zegt hij. KMWE levert onder meer expertise op het gebied van high-precision manufacturing, faalmechanismen en restwaardebepaling, en draagt bij aan het ontwikkelen van praktische triage- en demontagestrategieën.
Het consortium onderzoekt momenteel de inrichting van een gespecialiseerd Triage Center, dat binnen twee jaar operationeel moet zijn. In dit centrum worden modules uit halfgeleiderapparatuur fysiek geanalyseerd, getest, geclassificeerd en gedemonteerd. Het beoogde doel is het hergebruikpotentieel in de keten te vergroten van de huidige circa 5 procent naar ongeveer 40 procent. Daarbij wordt gewerkt aan nieuwe kennis over materiaalgedrag, faalpatronen, restwaardebepaling en effectieve demontagestrategieën. Deze kennis moet later toepasbaar zijn binnen een bredere industriële infrastructuur, onder meer op de beoogde Brainport Industries Campus 2.
Naast het fysieke triageproces richt het consortium zich op digitale ondersteuning. Een belangrijk onderdeel hiervan is de ontwikkeling van een deelbaar Digital Product Passport, dat informatie over levensduur, materiaalcompositie, gebruikscondities en reparatiegeschiedenis toegankelijk moet maken voor alle betrokken partijen.
Volgens Langendonk is dat een noodzakelijke stap richting datagedreven circulariteit. ‘Met betrouwbare en gedeelde data kunnen triagebeslissingen veel nauwkeuriger worden genomen en kunnen logistieke processen beter op elkaar worden afgestemd’, zegt hij.
Met de ontwikkeling van het Triage Center en nieuwe digitale tools wil het CBPS bijdragen aan een toekomstbestendige en circulaire semicon-waardeketen, waarin bedrijven uit de Brainportregio gezamenlijk optrekken om de afhankelijkheid van primaire grondstoffen te verkleinen en de waarde van bestaande modules beter te benutten.
